155 



8 m* = J,15 



1,20 



5,52 



m* = 0,0297 



0,0516 



0,0874 



7 m 3 = 0,208 



0,221 



0,0612 



G = 4,8 



4,5 



1,6 



Vergelijkt men deze getallen niet die, welke ik boven voor 

 de tijdmeters afgeleid heb, die ik op de reis gebruikte, dan 

 blijkt dat alleen de tijdmeter der Sumatra , Hohwü 145 

 tot de zeer goede behoort, en van de door mij op reis 

 medegenomene slechts Hohwü 594 en 595 met eenen voor 

 het gebruik op langere reizen goedgekeurden tijdmeter 

 kunnen wedijveren. Gelukkig dat de reizen, waarop de 

 lengteverschillen bepaald werden, allen betrekkelijk vrij 

 kort duurden, zoodat de overeenkomst der verschillende 

 uitkomsten alleszins voldoende is. 



$ 6. 



Afleiding der resultaten. 



Bij de afleiding van de lengte van Karimondjawa en 

 Bawean heb ik de lengte en breedte van den tijdbal te 

 Soerabaja als bekend aangenomen; en dus de tijdsbepaling 

 van 17 Mei aldaar onmiddellijk tot den meridiaan van 

 Batavia herleid. 



De voormalige onder-equipagemeester van het marine- 

 etablissement te Soerabaja, de heer M. L. J. van Asperen, 

 heeft vroeger, door meting van afstand en richting met 

 betrekking tot den toren der citadel (waai van ik het leng- 

 teverschil met Batavia met den telegraaf bepaald had,) 

 gevonden : 



O. L. 25 m 42%2 

 Z. Br. 7° 12' 10",1 



Evenzoo nam ik voorloopig voor de herleiding tot Ba- 

 tavia der te Makasar, Menado , Gorontalo, Ternate en 

 Kema gedane waarnemingen , de vroeger gevondene leng- 

 teverschillen met Batavia aan, namelijk : 



