193 



en wat zij historisch merkwaardig gevonden hebben, is 

 mij niet gebleken. 



De reizen van den Raad der Bataviasche Regering Ra- 

 dermacher, zijn eerst openbaar geworden in 1856, deel II 

 Tijdschrift Ned.-Indië, bladz. 161—180. Even als de rei- 

 zen van van Imhoff in 1744 en 1746, in de deelen I en 

 XI Tijdschrift Delftsch Instituut, 1864, leveren de aanteeke- 

 ningen van Radermacher in 1776 en 1777, voor den sta- 

 tistischen toestand van Bogor en Tjiandjoer breede gege- 

 vens, waarvan bij de beschrijving der deelen gebruik is ge- 

 maakt. Maar ook die reizen van Radermacher vorderen 

 afzonderlijke opteekening, even als die van van Imhoff. 

 Beide togten strekten niet verder dan over Tjiandjoer en 

 Krawang. 



Uit de deelen V en VIII, Verh. Bat. Gen. vernemen wij 

 den togt van den Spaanschen botanicus Noronha, die van 

 de Philippynsche eilanden te Batavia gekomen, met bij- 

 zonder verlof van den Gouverneur-Generaal Alting de „Ja- 

 catrasche bovenlanden bezocht, en den Patoeha bestegen 

 heeft 11 , in 1787. Van hem komt voor in deel V voor- 

 meld, gedrukt 1791 : 



beschrijving van den Rasamalaboom, Styrax Altingia. 



Dito van den Rangas, Anacardium. 



Catalogus van planten in de Preanger, geschreven te 

 Bandong 1787. 



Bezoek van den Baduwa, (Patoeha) door Horsfield ver- 

 meld in deel VIII Verh. Bat. Gen. 158; door Junghuhn 

 evenzoo. 



Van Noronha en zijn arbeid komt al het bekende voor in 

 het V deel. Hij schreef in 't latijn, en hemelde den lof op van 

 den Gouverneur-Generaal Alting, door wiens hoogst gunstige 

 edelmoedigheid het hem mogt gebeuren, om over de Ja- 

 vasche planten te schrijven, namelijk om in die boven- 

 landen te mogen komen en zien , iets wat eene groote 

 gunst genoemd werd, daar niemand, veel minder een 

 vreemdeling, zóó verre daar heen mag komen, buiten bij- 



dl. xxxi 13 



