201 



daarvoor alhier een militair postje te vestigen, vóór 1706. 



Toen werd men te Batavia ook bekend met het bestaan 

 van »een zware zwavelberg, die omtrent acht dagen reis 

 van Batavia lag, in Bandong, op de scheiding van de lan- 

 den van Priangan, Jakatra, Cheribon en Bantan" (?) zoo- 

 als Valentijn, blz. 258 III, vermoedelijk de Papandaijang 

 aanduidde. Ook lagen de landstreken van Tjidammar, 

 Kandangwissi en Soekapoera bezuiden een hooge bergketen, 

 waarin ook «zwavelbergen" werden vermoed en «lommer- 

 rijke bosschen" (Val. 238). Genoeg, om daarheen ook 

 eens een kijkje te laten nemen, toen in 1705 een formee- 

 len afstand van de Soendalanden door Mentaram werd ge- 

 geven en aangenomen. 



In Januarij 1706 werden van Batavia afgezonden ter 

 onderzoek, de Vaandrig Cretiaun en de Essayeur van Hou- 

 ten , die de «Swavelbergen Patoea en Pappandayang nader 

 visiteerden ," in 't landschap Bandong. Dus waren die 

 bergen reeds vroeger bezocht geworden. Daar deze bezoe- 

 kers hier veel zwavel vonden, zoo werd den Regent van 

 Bandong de levering opgelegd van vierhonderd pikols, zui- 

 ver en fijn, te Tandjong-Poera in Krawang. 



»En dewijl in het district Soekapoera ook swavelbergen 

 leggen, buiten de genoemde, zoo zal men moeten zoeken 

 waar die zijn, en den Tommangon gelasten, twee hon- 

 derd pikols van de suiverste en fijnste swavel op Cheribon 

 te leveren." (Res. 22 Maart 1706). 



Dit is de eerste vermelding die ik vond over de bergen 

 Patoeha en Papandaijang , gelegen in de zuidelijke berg- 

 keten. Daar het land nog woest, de bergen in den ouden 

 toestand waren , zal dit onderzoek voorzeker bezwarend 

 geweest zijn. Eene beschrijving er van vond ik niet. De 

 Papandayang was toen nog in zijne volle hoogte, en ik ver- 

 moed dat hier het bij Val. en lateren opgegeven «Prinsdom 

 Pondaijang" moet gesteld worden. De vordering van vier 

 honderd pikols zwavel doet eene overgroote massa voor- 

 radig veronderstellen , die spoedig werd uitgeput, 



