203 



wnegotieproduct", en eigende zich deze aangelegenheid ge- 

 heel toe. 



Hoe het hiermede verder gegaan is, vond ik nergens ver- 

 meld , en ook komt van die parelvangst niets voor in de 

 mij ter hand gekomen documenten van 1707, 1746,1754, 

 1777 tot 1805. De geschiedenis vermeldt elders, hoe het 

 monopolie tot zee- en kustroof aanleiding gaf, en hoe de 

 streken rondom de Segaranakan , — de parelzee, — afgeroofd, 

 ontvolkt en verlaten werden, vooral na 1767. De oorlo- 

 gen op Java sinds 1707 — 19, 1723 tot 1757, schijnen deze 

 aanbelendende landstreek te hebben doen verlaten door 

 de agenten van het parelduikers-monopolie. Eerst in la- 

 tere jaren werd die visscherij geheel aan de bevolking over- 

 gelaten, omdat er geen » p ro fij t 1 ' op was, — meer lasten 

 dan baten. (Tijds. N.-I. I. II. 62. — - De Wilde, Preanger. — 

 T. N.-I. X. 204. - Ind. Archief, IV. 130.) De parelen- 

 historie begint eerst weder na 1808 in Soenda. In Oost- 

 en Midden-Java is er nog iets over te melden. 



Hadden de kraters der vulkanen en de parelmosselen 

 op den bodem der zee de nasporing gaande gemaakt voor 

 de «negotie", — -niet minder werden de holen en grotten, 

 waar vogelen hunne nesten hechten aan wanden, die en- 

 kel met levensgevaar te genaken zijn, — ook dienstbaar 

 gemaakt aan de "leverantien 11 . — De menschen moesten 

 zelfs de vogelen verontrusten, om de Gomp. te voldoen, 

 Het blijkt echter niet, welke grotten en holen er in 1707 

 reeds bekend waren , maar eerst van latere jaren is de 

 kennis daarvan voorgekomen; in 1780 kende men nog 

 slechts de meer nabij Batavia voorkomende. Ik duid hier 

 de plaatsen aan bij de namen, volgens de gegevens: — in 

 Bandong , Tjihea ; in Tjiandjoer , distr. Tjinoesa , berg Lembo 

 bij den Tjitaroem ; — op den berg gen. Ngoengang, tien 

 holen, in 1805 reeds zeer ontvolkt door onbezonnen pluk 

 (A. de Wilde, Preanger Reg. 1830) In het zuiden, op 

 Noesa-kambangan — Tijds. N.-I. 1838. II. 59. — In het 

 zuiden van het land van Batavia, 1777 door Badermacher, 



