248 



De grootste omvang onder een driehonderdtal schedels 

 werd opgemerkt bij een inboorling van het eiland 8a- 

 poeroea t. w. 0,550; (tab. VII No. 4) want dien van het 

 waterhoofd 0,607 (tab. Il) mogen wij hier niet medereke- 

 nen. Bij de 4 Amboneezen en Saparoeëezen was de ge- 

 middelde omvang 0,5165, terwijl die bij de 6 zeeroovers uit 

 de Philippijnsche eilanden 0,515 bedraagt. 



De hoogleeraar H. Welcker heeft bij zeventig schedels 

 van mannen een gemiddelden omvang van 0,5214 m. 

 gemeten, het minimum 0,486 en het maximum 0,569 m. 1). 



Wanneer de kephalonie bij een omvang van 0,528 m. 

 begon, dan zoude, volgens genoemden hoogleeraar, ze 

 ker i van alle mannelijke schedels daartoe behooren , en om 

 die reden wil hij de benaming van Kephalon aan een 

 buitengewoon grooten , doch overigens regelmatigen sche- 

 del , toegepast hebben op een omvang van minstens 0,540 

 tot 0,550 m. 



Met het oog op de afwijkingen in de verschillende ho- 

 rizontale afmetingen boven en onder den gemetenen om- 

 vang (A) zal het zeker voorzichtig zijn , om niet te be- 

 palen , van welken omvang de kephalonie bij de indische 

 volkstammen begint. 



De grootste schedel-inhoud, t. w. 1726 cc. komt voor 

 bij een der Javanen van Soerakarta op tabel III No. 21 

 met een omvang (A) van 0,540 m. 2) terwijl die bij 

 een van Sapoeroea (tabel VÏI No. 4) met een omvang van 

 0,550 slechts 1583 cc. aanwijst, doch het is duidelijk, 

 daar de zwaarte des schedels van den laatstgenoemde 1150 

 gr. bedraagt en die van den Javaan slechts 850 gr, dat 

 deze niet gelijk gene door hyperostosis dien grooten om- 

 vang gekregen heeft. 



1) Ueber Wachsthum und Bau des menschlichcn Schaedels. Leipzig 1862, 

 p. 35-39. 



2) De Javaansche schedel vermeld onder No. 73 in den catalogus van J. van 

 der Hoeven had eenen omvaag van 0,542 m. en inhoud 1740 cc. 



