271 



Wellicht is in vroegere tijden een gedeelte der bewoners 

 van de Mantawei-eilanden 1) of van Engano langs de ri- 

 vieren op Sumatra's Westkust nabij Moko-Moko of Ipoe, 

 landwaarts ingegaan, vooral toen Bengkoelen meer en meer 

 door de Maleiers ingenomen werd. 



Wanneer wij nagaan, dat de Andaman-eilandeu door 

 Negriten, de Nicobaren door brachycephalen , Nias en de 

 Batoe-eilanden door afstammelingen uit de Bataklanden 

 bewoond worden , en dat voor zoo verre ik heb kunnen 

 nagaan onder de Niassers het hypsistenocephalisme niet, 

 maar wel het orthocephalisme vertegenwoordigd wordt 2) , 

 dan blijft de vraag over of onder de Orang-mantawei , 

 bewoners der Pageh- of Nassau- of liever der Mantawei- 

 eilanden , de hypsistenocephalen voorkomen , wanneer wij 

 daarvan de Enganoërs moeten uitsluiten , daar die volgens 

 ooggetuigen op de Niassers zouden gelijken. 



Sommige Mantawei-eilanders tatoueeren zich evenals hun- 

 ne vrouwen en kinderen 3). Hunne tatoueering en kleedings- 

 wijze zag ik bij de Garolina-eilanders die in 1858 te Ba- 

 tavia aangebracht werden, zooals ik destijds aan den hoog- 

 leeraar W. Vrolik, wiens dood wij even als die der heeren 

 J. van der Hoeven en H. J. Halbertsma betreuren, ineen 

 brief mededeelde 4). 



Nu moge volgens J. R. Logan die tatoueering van af het 

 Himalaja gebergte tot over geheel Polynesia (waaronder 



1) De hoogleeraar P. J. Velh heeft in het Tijdschrift voor Nederlandsch-Indië, 

 jaargang 1849, pag. 201, een onderzoek ingesteld naar de eigenlijke benamingen 

 der eilanden op eenigen afstand van Sumatra's Westkust gelegen, van Poeloe-Babi 

 3f tot aan het eiland Engano. Uit dat onderzoek, hetwelk dienen moest tot eene 

 inleiding voor eene beschrijving der Mantawei-eilanden blijkt, dat er nog eena 

 groote verwarring bestaat in de benaming en beschrijving dezer eilandgroepen. 



2) Op Nias komen ook voor Maleiers, Boegineezen, Chineezen en Boeloeareezen, 

 de laatstgenoemden 60 zielen sterk voor twintig jaren, schijnen van Boegineesche 

 afkomst te zijn. 



3) William Marsden. The History of Sumatra 3rd. Ed. 1811 p. 472 en H. von 

 Rosenberg. De Mantawei-eilanden en hunne bewoners. Tijdschrift voor Indische 

 Taal-, Land- en Volkenkunde van het Bataviaasch Genootschap 1853, D. I, p. 410. 



4) Musée Vrolik p. 118. 



