308 



De overkant der sawah's, recht voor ons, wordt door 

 een dicht kampongboschje ingenomen , waarvan de donkere 

 tinten der mangabooiuen sterk afsteken tegen het' meer 

 op den ,achtergrond staande en den verderen gezichtskring 

 bepalende dichte geboomte, dat, naarmate het verder van 

 ons is verwijderd, bleeker en bleeker wordt. 



Hier en daar zien wij uit de sawah's rookkolommetjes 

 opstijgen, als ook tusschen het geboomte der eilandjes, 

 waarin wij bij nauwkeurig toezien eenige huizen ontdek- 

 ken en waar boven de palmboom zijn gevederde kruin 

 verheft. In het verschiet vloeien deze rookkolommetjes 

 meer en meer samen met de witte troebelheid der lucht 

 en zetten daaraan iets onbestemds bij , waarop het oog 

 gaarne blijft turen. 



De opstijgende rook en eenige weinige inlanders, die 

 zich op den dijk met hengelen bezig houden, vormen al- 

 leen het bewegelijk gedeelte van het tafreel, waarin ove- 

 rigens eene ongestoorde rust heerscht. Ook de langzaam 

 opstijgende rook en de als het ware onbewegelijk staande 

 visschers, storen dezen indruk niet. Wat een kalmte, wat 

 een rust, ik zoude haast zeggen wat een tevredenheid 

 ademt dit landschap, dat ook in ons binnenste kalmte en 

 tevredenheid opwekt en onzen geest vervult met aangename 

 beelden. Zoo werkt de natuur op den mensch. 



De indruk van het landschap, door zijn uiterlijk, zijne 

 physiognomie te weeg gebracht, wordt hoofdzakelijk bepaald 

 door het plantenrijk. Hoewel het dierenrijk en de ver- 

 hefGngen van den bodem ook een rol vervullen, zoo ont- 

 trekt het eerste, hoe rijk het ook moge zijn, zich meer 

 aan onzen blik en vormen de laatste meer de onderlaag, 

 de basis, waarop het plantenleven in zijne veelvuldige vor- 

 men zich ontwikkelt. Mogen vuurbergen met dorre krui- 

 nen en kronkelende rookzuilen zich boven het landschap 

 verheffen , mogen zij een bepaalden toon daaraan ge- 

 ven , zij blijven zonder gevoel en de innerlijke gewaarwor- 

 dingen worden niet op hen overgebracht. Alleen in het 



