478 



luidden van 's morgens tot des nachts; de paarden waren 

 afgemat door het onophoudelijk ten grave overbrengen 

 van dooden. In dien tijd was één enkele huidwond, één 

 geringe verwonding voldoende, om spoedig tot op het been 

 in verettering over te gaan. 



Deze omstandigheid is zóó vreemd, dat een enkele ge- 

 tuigenis onvoldoende zou zijn om geloofbaar te schijnen. 

 Maar aan boord van de Medway en van de Panther kwa- 

 men er zóó vele voorbeelden van te zien, dat de zaak we- 

 zenlijke waarheid is. 



(Encyclopaedia Brittannica). VI editie, Edinburgh 1823, 

 deel XIII, blz. 281, in voce »Medicine, Typhus". 



1799. Zie Essay on Coral-Reefs, bij R. Little Esq., Surg. 

 etc. Vol. II, 575, Journal of the E. I. Arch. en Stockdale, 

 Essay on Java, 1811. 



De Engelsche schepen , die de reede van Batavia blok- 

 keerden in 1800, stierven bijna uit, begroeven op de ei- 

 landen Edam, Kuiper, Onrust, honderden dooden en bij 

 het vertrek moest de equipage van twee of meer schepen 

 elkander bijstaan in 't anker lichten. 



2 e . Over de uitbarsting v. d. Papandajang in Augustus 

 1772, luidende: 



Encyclopaedia Brittannica, VI deel, zesde editie, Edin- 

 burgh 1823, p. 212. In voce Gloud, sterk geëlectriseerde. 



„Het meest buitengewone verschijnsel van dezen aard vindt 

 men vermeld van het eiland Java in Oost-lndië. 



Op 11 Augustus 1772, te middernacht, werd een don- 

 kere wolk , hangende op en om een berg in het gebied 

 van Cheribon gezien, en te gelijker tijd verschillende sla- 

 gen als kanonschoten gehoord. 



»Het bovendeel van die wolk was ongeveer drie mijlen 

 in omtrek, rijzend en dalend als de golven der zee, schoot 

 lichtende punten en vuurbollen uit, zoodat de nacht werd 

 verhelderd als op klaren dag. Alles werd verwoest, hui- 

 zen, velden als omgekeerd, 2140 menschen en 1500 stuks 

 vee kwamen om het leven. 



