VAN BINAIRE METAALLEGEER1NGEN. 5 



en het ook bleek dat bepaalde verschijnselen constant voorkwamen , is 

 eene redelijke poging tot verklaring daarvan (als men afziet van 

 enkele phantastische besprekingen van specifieke afstootingen der 

 metaaldeeltjes door de wanden van gietvormen van andere tempe- 

 ratuur) nimmer gedaan. 



De vooruitgang onzer kennis op het gebied der heterogene even- 

 wichten 1 ), hier bepaaldelijk die, welke optreden bij het stollen van 

 smelten, maakt het nu mogelijk van algemeene gezichtspunten uit 

 het optreden der bedoelde ongelijkslachtigheid , vooral die bij binaire 

 metaallegeeringen nader te onderzoeken, haar ontstaan in kwalita- 

 tieven zin na te gaan en de uitkomsten der studie te toetsen aan 

 de ervaring. 



Daartoe is bij legeeringen van bepaalde metalen slechts noodig, 

 maar dit is dan ook voldoende, de stolling skr Ommen van alle 

 smelten dier metalen (er wordt hier van nu af een beperking tot 

 binaire legeeringen ingevoerd), de „stotfiguur" te kennen. 2 ) 



Zoodra verband gezocht wordt met de uitkomsten van experimen- 

 ten (of met de bestaande ervaringen) treedt een andere factor sterk 

 op den voorgrond , die tevens van grooten invloed is op den om- 

 vang der bestudeerde verschijnselen, de tijd, waarin de overgang 

 van den vloeibaren in den vasten toestand plaats heeft. 



Die samenhang tusschen liquatiegraad en stollingsduur geeft reeds 

 aanstonds eenige toelichting tot de bovengemaakte opmerking, dat 

 zoo dikwijls het voorkomen van ongelijkslachtigheid bij legeeringen 

 onopgemerkt blijft tengevolge van haren geringen omvang. Immers, 

 bijna alle in de praktijk voorkomende legeeringen smelten en stollen bij 

 „hooge" temperaturen, die medewerken tot een buitengewoon snel 

 verloop van het stollingsproces. Het zal nog nader blijken dat die 

 omstandigheid het optreden van ongelijkmatigheid zeer sterk kan 

 tegengaan. 



Het komt mij wenschelijk voor de meer in bijzonderheden tre- 

 dende behandeling van dit onderwerp aan te vangen met eene uit- 

 voerige bespreking van de ongelijkslachtigheid der zilver-koper-leg ee- 

 rïugen. De betrekking tusschen dit verschijnsel en de stoltiguur dier 

 legeeringen, alsmede de experimenteele bevestiging der mede te dee- 

 len beschouwingen zullen dan onmiddellijk conclusies toelaten voor 

 alle andere binaire legeeringen met gelijke stolfigunr. Analoge 



') Bakhuis Roozeboom. Die heterogenen Gleichgewichte. 2 tcs Heft. 1904. 



2 ) „Erstarnmgsbild" (Heyn). Slechts het voorkomen van onderkoelingen zoude aan de 

 conclusies eenigszins afbreuk kunnen doen; hoewel bij metalen niet onbekend, schijnen 

 zij toch slechts een meer ondergeschikte rol te spelen. Zij zullen voorloopig buiten 

 beschouwing kunnen blijven. 



