24 LIQUATIE (ONGELTJKSLAGHTtGHEID) 



en de buitenzijde van de gietstukken , dient te wovdeu gesplitst in 

 twee gedeelten en wel liet gehalteverschil 1°. tusschen buitenzijden 

 en het totale gemiddeld (smelt-)gebalte en 2°. tusschen het laatste 

 en het gehalte van de centrale deelen. Beide zullen den invloed der 

 stollingssnelheid ondervinden. 



Bij oneindig snelle vastwording van eene homogene binaire smelt 

 zou de gestolde legeering volkomen gelijkslachtig moeten zijn. Te 

 verwezenlijken is dit natuurlijk niet 1 ); steeds is, zij het een uiterst 

 gering, tijdsverloop noodig om de kristal vorming, gepaard met 

 warmteafgifte aan de omgeving, te bewerkstelligen. Eene liquatie- 

 graad = is dus een grensgeval. Hoe gering ook, een zekere 

 waarde moet zij hebben , en dit geldt voor elk der beide helften 

 waarin wij de liquatie zooeven splitsten. De liquatie in de buiten- 

 lagen, veroorzaakt door een naar buiten gerichte verschuiving van 

 eutektikuin, zooals wij die boven beschreven, stelt voorop dat, hoe 

 snel de stolling ook moge geschieden, er nog voldoende tijd 

 is, dat in een horizontale laag van het gietstuk de verschillende 

 stadia der kristallisatie elkaar op zoo'n wijze opvolgen dat de be- 

 doelde stofverschuiving ongeveer horizontaal gericht kan plaats vinden. 

 Hoe sneller nu de stolling in zoo'n laag hoe geringer de temperatuur- 

 verschillen (en die der kristallisatie dus) daarin tusschen peripheri- 

 sche en centrale gedeelten. Maar dan tevens des te grooter het 

 verschil op elk punt eener horizontale laag met elk deeltje daar- 

 boven dat later in den gietvorm is gegoten. Bij zeer sterke toe- 

 neming der stollingssnelheid zal de „aanvullende" stroom van vloei- 

 bare legeering van andere samenstelling steeds minder horizontaal, 

 maar steeds meer van boven naar beneden gericht zijn, zoowel aan 

 den omtrek als in het midden. Maar ook des te minder reden 

 voor verschil tusschen de buitenste lagen en de daaropvolgende. 

 Dergelijke redeneering is ook toe te passen op het optreden van de 

 liquatie in de middelste lagen (vergeleken met de smelt). 



Terwijl nu bij verminderde stolsnelheid de omstandigheden zich 

 kunnen voordoen dat zoo goed mogelijk het vroeger beschreven 

 geval (waarvan Fig. 4 een schematisch beeld trachtte te geven) 

 wordt verwezenlijkt, zal bij verdere voortzetting in dezelfde richting, 

 dus bij toenemenden duur van het proces, ten slotte weer een over- 

 eenkomstige toestand als bij zeer plotseling vastworden in het leven 

 worden geroepen. Men denke zich slechts zeer dicht bij het grens- 

 geval (waartoe men zoo ver als de experimenteerkunst gedoogt zal 

 kunnen naderen) waarbij dus de stolling bij uitstek langzaam plaats 



1 ) Noodzakelijk zou zijn stolling zonder warmte-effect tot één amorphe of kristallijne 

 vaste fase. 



