30 LIQUATIE (ONGELIJKSLACHTIGHEID) 



bij hoog zilvergehalte, naar gelang dit laatste tot zeer dicht bij de 

 eutektische samenstelling daalt, om dan snel tot af te nemen, 

 een evensnel weer toenemende negatieve waarde daarop aanne- 

 mende tot spoedig een maximumwaarde (maar aanmerkelijk grooter 

 dan bij het hoogere zilver) bereikt is, die dan geleidelijk kan dalen 

 naarmate het gehalte lager wordt. Dit deel der liquatie zou daarnaar 

 wel op andere wijze met het gehalte in betrekking staan dan het 

 deel dat aan de buitenzijde haar hoogste waarde vertoont. Met 

 de boven in de tabel op pag. 20 vermelde cijfers stemt deze op- 

 merking wel overeen. De som, d. i. de totale liquatie, kan echter 

 moeilijk in betrekking worden gebracht met het gehalte van een bepaald 

 soort legeeringen. Zeer in het ruwe kan men hoogstens zeggen 

 dat bij de zil ver-k operlegeeiïngen (en andere binaire met analoge 

 stolfiguur) de liquatie (totale) = is bij de gehalte en 1000 

 voor het eene metaal en bij de eutektische legeering; dat zij echter 

 van de laatste uitgaande spoedig stijgt en wel het hoogst bij ver- 

 plaatsing naar de zijde van datgene der twee metalen, dat op den 

 grootsten afstand van het eutektikum ligt. 



Eindelijk zij hier nog een eigenaardige proef vermeld, welke een 

 voorbeeld geeft van een buitengewoon langzame bekoeling bij een 

 zilver-koperlegeering van + 0.945 gehalte en die dus, in overeen- 

 stemming met fig. 12 een zeer geringe liquatie moest vertoonen. 

 Zij doet dit inderdaad maar geeft tevens nog een ander feit waar 

 te nemen, dat wel vermelding verdient, nl. in een zeer dun laagje 

 aan de buitenzijde van het metaal een optreden van zeer merkbare 

 gehalte-verandering, maar in een richting tegengesteld aan die welke 

 normaal optreedt; en wel in dit geval een gehalte-verhooging. Schijn- 

 baar dus een uitzondering op de gewone en algemeen geldende 

 regel. Vooreerst de beschrijving der proef: 



Er werd gesmolten zilver-koperlegeering van bovengenoemd gehalte 

 in een dikwandige (2 cM. wand) magnesietkroes, en wel in een 

 vertikalen, cylindrischen kryptoloven, die zelve ook reeds dikwandig, 

 in dit geval het voordeel aanbood een uiterst langzame afkoeling 

 van het daarin geplaatste toe te laten, aangezien snellere afkoeling 

 door de aanwezigheid van de dikke laag wit gloeiend kryptol sterk 

 werd tegengegaan. De legeering werd niet gegoten maar onder 

 kool in den gesloten oven gelaten. De verkregen metaalcylinder 

 werd na bekoeling rondom over het middengedeelte in zeer dunne 

 lagen, in den beginne van 1 j 20 en 1 / 10 niM., daarna 1 j 2 en 1 inM., 



