40 LIQUATIE (ONGELIJKSLACHTIGHEID) 



Het was eigenlijk wel duidelijk dat het noodig was, vóórdat 

 met zekerheid zoo groote homogeniteit als bewezen werd aange- 

 nomen, dat eerst de hand werd geslagen aan eene verbetering van 

 de nauwkeurigheid der goudproef. Naar mijne meening is zelfs 

 door overigens zeer betrouwbare onderzoekers de (toch al groote) 

 nauwkeurigheid dezer analytische methode overschat. 



Intusschen is de zaak in een ander stadium gekomen nu door 

 Roberts Austen en Rose *) weder ten deele bevestigd werd, zij het 

 ook met belangrijke wijzigingen , hetgeen Riche en Charpy 2 ) gevonden 

 hadden, dat ni. de stolhguur goud-koper 3 ) bestaat uit twee dalende 

 kurven, elkaar snijdende in een eutektikum, hetwelk volgens laatst- 

 genoemde onderzoekers zou liggen bij 940° en een gehalte van 55°/ 

 goud. Zij maakten daarbij de opmerking dat hier vermoedelijk, te oor- 

 deelen naar het mikroskopisch onderzoek , een geval van onderlinge 

 oplosbaarheid der vaste metalen in hooge mate zou voorkomen. 



Intusschen gaven de waarnemingen van Roberts Austen en Rose 

 een dergelijke stolhguur, waarbij echter het eutektikum zou liggen 

 bij 905°, bevattende niet 55 maar 82°/ goud. (Opmerkelijk: bijna 

 60 atoom °/ o goud en 40 koper; eutektikum zilver-koper houdt 

 eveneens 60 at. °/ o zilver). Dit belangrijk punt van onzekerheid, 

 niet alleen omtrent den vorm van de stolfiguur maar ook van hare 

 beteekenis ten opzichte van het stollingsproces zelve ware allereerst 

 tot klaarheid te brengen. 



Omtrent de liquatie zelve in deze legeeringen is evenzeer nadere 

 studie nog noodig, ook na hetgeen door R. Austen en Rose in 

 laatstvermeld onderzoek daaromtrent wordt medegedeeld. Terecht 

 zagen zij in dat bij eene stolhguur zooals nu was bepaald de mogelijk- 

 heid voor liquatie grooter was geworden. Zij hebben daarom opnieuw 

 bepalingen gedaan aan de goudlegeering van een gehalte + 0.9166 

 en meenen, hoewel veel onregelmatigs zich voordeed, dat toch in 

 't algemeen eene neiging zou bestaan voor een iets lager goudgehalte 

 (hoogstens enkele tienduizendste deelen) in het midden van hun 

 materiaal dan aan de zijden. Is inderdaad de laatstbekende stol- 

 figuur juist dan zal dit niet zoo kunnen zijn. Ook om andere reden 

 is dit liquatie-onderzoek te herhalen en wel omdat door R. A. en 

 R. niet is gebruik gemaakt van gegoten materiaal zonder meer maar 



') Proc. Roy. Soc. 67, 105, (1901). 



2 ) Administration des Monnaies et Médailles. Rapport au Ministre des Finances, 1899, 

 p. XXXVIII. 



3 ) Een klein deel dezer stolfiguur, en wel aan de koperzijde, nog bij Heycock en 

 Neville: Phil. Trans. 189, 46, (1897). 



