"2 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER ONTWIKKELINGSGESCHIEDENIS 



sterk zijn, in den zijdelingschen lichaamswand verloopen en het bloed uit de 

 allantois naar het hart terugvoeren, en uit de vena cardinalis dextra en sinistra, 

 die in dit stadium nog zeer weinig ontwikkeld zijn, naar achteren zich ongeveer 

 even ver uitstrekken als de kanaaltjes van den mesonephros reiken, om zich naar 

 voren toe met de vena jugularis dextra en sinistra te vereenigen, waarmede zij 

 den sinus Cuvieri dexter en sinister vormen. Bovendien stort zich ook in eiken 

 sinus Cuvieri de vena umbilicalis der daarmede overeenkomstige zijde. Beide 

 sinus Cuvieri vereenigen zich tot den sinus venosus, die zich onmiddellijk in de 

 voorkamer van het hart uitstort, of, juister uitgedrukt, in dat gedeelte van het 

 hart, 't welk later de voorkamer worden zal. Verder is er in dit stadium een 

 groote vena omphalo-mesenterica sinistra en eene kleine gelijknamige dextra 

 voorhanden ; beide verloopen langs den zijrand van den darm, die juist op dit 

 punt zich gesloten heeft en bij zijne sluiting tevens den eersten aanleg van de 

 lever — de zoogenaamde Leberwulst of Yorleber — heeft gevormd — zie PI. 

 I. Fig. 1. De kleine vena omphalo-mesenterica dextra stort zich uit in den 

 sinus Cuvieri dexter en de groote vena omphalo-mesenterica sinistra in den 

 linker sinus Cuvieri. Bij eenigszins oudere embryonen oblitereert de vena 

 omphalo-mesenterica dextra geheel en blijft alleen de vena omphalo-mesenterica 

 sinistra over, die in de latere ontwikkelingsstadiên de stam der vena porta wordt. 



Reeds in dit stadium vertoont zich de eerste aanleg van een eigenaardig ver- 

 lengsel van de splanchnopleura in de streek van het hart en het duidelijkst 

 ter hoogte van den sinus Cuvieri. PI. I Fig. 2 stelt eene afbeelding van dit 

 verlengsel voor, dat, gelijk men ziet, alleen aan de rechterzijde van het embryo 

 wordt aangetroffen ; het is slechts op enkele, elkander opvolgende doorsneden te 

 zien, om dan gaandeweg zoowel naar den kop als naar den staart toe weder 

 te verdwijnen. Genoemd verlengsel, dat in de volgende ontwikkelingsperioden 

 belangrijk in grootte toeneemt, vormt een der gewichtigste gedeelten in het 

 geheele aderlijke stelsel van het embryo. 



II Stadium. De ledematen en de longen zijn wel aangelegd, maar toch nog 

 zeer weinig ontwikkeld. De venae cardinales neinen niet alleen een reeds 

 aanzienlijk aantal intervertebraalvenen op, maar bovendien ook de venen uit 

 de juist aangelegde bovenste ledematen. Zooals van Bemmelen (1) heeft aange- 

 toond, nemen acht myotomen deel aan de vorming der bovenste extremiteit; 

 tusschen elke twee elkander opvolgende spierknoppen treedt nu eene kleine 

 ader uit de dichte celmassa, waaruit zich de bovenste extremiteit zal ontwikke- 

 len en stort zich in de vena cardinalis; deze kleine venenstammen hebben 

 slechts een zeer tijdelijk bestaan en verdwijnen weder geheel, zoodra de vena 

 subclavia zich begint te ontwikkelen. In het bovenvermelde stadium is er be- 



