14 BIJDHAGE TOT DE KENNIS DER ONTWIKKELINGSGESCHIEDENIS 



die den sinus Cuvieri helpen samenstellen, met andere woorden de sinus Cuvieri 

 dexter en sinister worden in de latere ontwikkelingsstadiën tot den stam der 

 vena cava superior dextra en sinistra. Dat na de obliteratie van het distale 

 einde der vena cardinalis, de vena vertebralis anterior zich in de vena jugularis 

 uitstort, en het bloed der voorste intervertebraalvenen bij gevolg door de vena 

 cava superior naar het hart terug gevoerd wordt, is reeds vroeger beschreven. 

 Eveneens is reeds vermeld, dat de stam der vena omphalo-mesenterica tot den 

 stam der vena porta wordt vervormd. Als eene eigenaardigheid in de ontwik- 

 kelingsgeschiedenis der hagedissen, verdient het feit vermelding, dat de dooier- 

 zak niet in de lichaamsholte wordt opgenomen, zooals bij de vogels het geval 

 is, maar vóór de geboorte wordt afgeworpen. Hand aan hand met de verdere 

 ontwikkeling van darmkanaal en pancreas ontstaat ook het bloedvatenstelsel der 

 spijsverteringsorganen. De aderlijke vaten dier organen zijn alle ontstaan door 

 woekeringen der vena omphalo-mesenterica en zooals wij weten is er in de latere 

 ontwikkelingsstadiën slechts ééne enkele, namelijk alleen de sinistra, die der- 

 halve zoowel het bloed uit den dooierzak als uit het darmkanaal naar de lever 

 voert en bij het volkomen dier tot den stam der vena porta wordt. Zoolang 

 de vena umbilicalis dextra en sinistra hetzij geheel, hetzij gedeeltelijk nog haar 

 bloed onmiddellijk in den sinus Cuvieri dexter en sinister uitstorten, vloeit ook 

 nog een gedeelte van het aderlij k bloed der lever naar den sinus Cuvieri si- 

 nister en zoo naar het hart. Zoo spoedig echter de venae umbilicales al haar 

 bloed eerst naar de lever zenden en het distale einde dier genoemde vaten ge- 

 heel is geoblitereerd, wordt al het levervenenbloed door de vena hepatica naai- 

 de vena cava inferior gevoerd, die nu niet meer in den sinus Cuvieri dexter, 

 maar zelfstandig in den sinus venosus zich uitstort. 



De ontwikkelingsgeschiedenis van het aderlijke bloedvatenstelsel bij de Rep- 

 tiliën heeft Rathke in hoofdzaak reeds volkomen nauwkeurig beschreven. Zoo 

 deelt hij bijv. reeds mede, dat het vooreinde der vena cardinalis oblitereert en 

 dat het achtereinde zich in de vena renalis advehens verandert, die het bloed 

 uit den staart en uit de onderste ledematen verzamelt en naar de nier voert. 

 Volkomen juist is zijne beschrijving over de ontwikkelingswijze der vena ver- 

 tebralis anterior en de vervorming van den sinus Cuvieri dexter en sinister in 

 de vena cava superior (anterior) dextra en sinistra. Alleszins nauwkeurig is ook 

 de beschrijving die hij geeft van den aanleg der vena renalis revehens com- 

 munis uit de samenvloeiing der vena renalis revehens dextra en sinistra, ; eerst- 

 >emde ader, de vena renalis revehens communis, noemt hij vena cava inferior 



