OOSTELIJK DEEL VAN OVERIJSSEL VERRICHTE GRONDBORINGEN. 1 3 



dieper zilverwitte glimmerblaadjes, waarschijnlijk uit verweerd graniet afkom- 

 stig, achter te laten. 



Het punt III, ten noorden van Meppel gelegen, waar de boor tot de grootste 

 diepte onder AP. is doorgedrongen, wijkt echter in deze opzichten van al de 

 overigen af: terwijl het noordsche element op een diepte van 12.63 M. — AP. 

 reeds zoo goed als verdwenen is, zien wij op 23.13 M. — AP. plotseling een 

 grintlaag optreden, die van het er mede afwisselende grint door de groote hoe- 

 veelheid granietbrokjes (met verscheidene vuursteenfragmenten gemengd) afwijkt. 

 Niet alleen, dat eerstgenoemd gesteente meer dan de helft van de steensoorten 

 vormt, die aan de samenstelling dezer grintlaag deel nemen, doch de grootere 

 afmetingen der brokstukken, waarin het voorkomt ( — 3 cM.) en de hoekige 

 vorm, waarin het optreedt, noodzaken ons, aan te nemen, dat de ijsrand tijdens 

 de vorming dezer laag zeer nabij was. 



Maken nu deze feiten eene oscillatie van het landijs in deze streken in hooge 

 mate waarschijnlijk, voor een zoodanige meening pleit ook nog het verschijnsel, 

 dat deze aan noordsche elementen zeer rijke grintlaag naar boven langzamer- 

 hand in rijngrint overgaat en gevolgd wordt door eene kalkhoudende vette 

 klei, die in alle opzichten met de klei overeenstemt, welke wij vroeger uit een 

 dikte van 61.42 — 63.42 M. — AP. onder Sneek hebben beschreven * en met 

 de Groningsche potklei identisch hebben verklaard. 



In de potklei te Meppel waren echter de organische overblijfselen veel beter 

 bewaard gebleven en konden voor het meerendeel als resten van riet (Phragmi- 

 tes communis) en andere grassen bepaald worden, zoodat het veenlaagje, dat, 

 met genoemde klei afwisselt (zie de beschrijving van het derde boorprofiel), zijn 

 oorsprong voor een deel aan deze planten zal te danken hebben gehad. 



Moeten wij nu aannemen, dat de hier besproken vorming in kalm, een meer 

 vormend, water is afgezet, waarin de koolzure kalk zich in kristallijnen 

 toestand tusschen het fijne slib heeft afgescheiden en daardoor een mergel heeft 

 gevormd en waarin talrijke aan de oevers groeiende planten begraven werden, 

 die het ontstaan van een met klei gemengd veenlaagje ten gevolge hadden, de 

 afwezigheid van de potklei in de overige boorpunten van West- Drenthe leert, 

 dat dit meer geen groote uitgestrektheid kan gehad hebben — hetgeen trou- 

 wens reeds op andere plaatsen, van waar deze klei uit den ondergrond bekend 

 is, werd waargenomen. Gelijk bekend is, komen ook in het onderste diluvium 

 van Noord-Duitschland zulke onregelmatige tusschenvoegingen van klei en klei- 

 mergellagen veelvuldig voor en werden ook daar o. a. door Keilhack als de 



Bijdrage enz. 1. c. blz. 154 — 158 en Quaternaire ancien 1. c. blz. 131 enz. 



