14 GEOLOGISCHE E.ESTJLTATEN VAN EENIGE IN WEST-DEENTHE EN IN HET 



fijne slibafzettingen van kleinere of grootere zoetwaterbekkens beschouwd * 

 welke echter, te oordeelen naar de plantenoverblijfsels, die zij in hunne kalk- 

 achtige afzettingen hebben achtergelaten, op een veel grooteren afstand van den 

 ijsrand moeten gevormd zijn en dus ouder zijn dan het boven besproken zoet- 

 wnterbekken in West- Drenthe. 



De toestand, die in laatsgenoemd gebied tijdens de vorming der potklei geheerscht 

 heeft, zouden wij misschien kunnen vergelijken met dien, waarin tegenwoordig 

 het grootste deel van het arktisch gebied, de Tundra, verkeert, waar op den nooit 

 ontdooienden bodem blad- en korstmossen een kommervol bestaan leiden en waar 

 de oevers van talrijke grootere en kleinere waterbekkens met riet- en wollegras 

 begroeid zijn. 



Het zij wij nu de hier in het kort besproken verschijnselen aan een geringe 

 verschuiving van den ijsrand, hetzij aan eene oscillatie, bijv. tot aan de Weser 

 willen toeschrijven, gelijk Martin uit de verspreiding der gekneusde steenen in 

 Groningen en Oldenburg wil afleiden f, de ten noorden van Meppel verrichte 

 boring heeft het vermoeden bevestigd, dat de gletschers, alvorens verder in ons 

 land vooruit te dringen, zich eerst hebben teruggetrokken. 



Dat deze oscillatie echter alleen te Meppel duidelijke sporen zou hebben achter- 

 gelaten, is niet denkbaar ; het zooeven door ons besproken verschijnsel moet ook 

 op andere plaatsen van ons land kunnen worden aangetoond. In de eerste plaats 

 zullen wij de sporen dezer oscillatie moeten verwachten op die punten, welke 

 in /Aiidoostelijke of noordwestelijke richting van boorpunt III te Meppel — dus 

 in eene richting, evenwijdig aan den toenmaligen ijsrand — gelegen zijn. 



Begeven wij ons van laatstgenoemde plaats in noordwestelijke richting, dan 

 treffen wij in Friesland een punt aan (nl. Sneek), waar de bouw des bodems 

 tot op eene groote diepte nauwkeurig bekend is. De beide, daar ter plaatse 

 verrichte diepe boringen hebben de potklei eerst veel grooter diepte leeren kennen 

 (60.42 M. — AP.) — een verschijnsel, dat grootendeels aan een grooteren (praegla- 

 cialen) ouderdom dezer vorming § moet worden toegeschreven. Ook de dikke, nabij 

 de kust gevormde zand- en grintafzetting nu, die in beide boorpunten op de potklei 

 rust, brengt Lorié nog tot het praeglaciaal diluvium, „daar de weinige noordsche 

 gesteenten, welke er mede gemengd zijn, door ijsschollen kunnen zijn aangevoerd" ** 



* Konead Keilhack. Ueber praeglaciale Süsswasserbildungeii im Diluvium Nord deutschland, 

 {■Jahrb. d. Kgl. pr. Geol. Landesanst. f. 1882, Eerliu 1883). 



f K. Martin. Het eiland Urk, benevens eenige algeineene beschouwingen over de geologie van 

 Nederland {Tyjdschr. v. h. Kon. Nederl. Aardr. Gen. Verslagen en Meded. jaarg. 1889, blz. 24). 



§ J. Lokié. 1. c. blz. 96 en Van Cappelle, 1. c. blz. 131 — 134. 



** 1. c. p. 96. 



