OOSTELIJK DEEL VAN OVERIJSSEL VERRICHTE GRONDBORINGEN. 15 



terwijl wij geneigd waren, haar nog als glaciaal gelaagd diluvium te be- 

 schouwen *. 



De derde boring nabij Meppel leert echter dat de verklaring, die Lorié voor 

 de aanwezigheid van noordsche gesteenten in de te Sneek boven de potklei 

 liggende zandvorraing gegeven heeft, niet waarschijnlijk is, daar het optreden van 

 talrijke noordsche gesteenten onder Rijndiluvium op eerstgenoemd punt slechts 

 aan gletscherstroomen kan worden toegeschreven. Met het oog op deze vraag 

 heb ik de verschillende grondsoorten van de putboring op het terrein der boter- 

 fabriek te Sneek nog eens nauwkeurig onderzocht en ik ben daarbij tot de 

 overtuiging gekomen, dat wij te Sneek met een zelfde verschijnsel — hoewel 

 hier minder in het oog vallend — te doen hebben, als wij door het onderzoek van 

 boorpunt III te Meppel hebben leeren kennen : in de bovenste deelen der genoemde 

 zandvorming hebben wij geen enkel graniet- of veldspaathbrokje kunnen ontdek- 

 ken, terwijl deze fragmenten naar onderen steeds talrijker (hoewel voor het 

 meerendeel uiterst klein) worden, op eene diepte van 53,42 M. — AP. het talrijkst 

 zijn en de grootste afmetingen (2 ] /2 cM.) vertoonen, om daarna weder af te 

 nemen. Deze feiten wijzen er ons dus op, dat de oscillatie, waarmede boorpunt 

 III te Meppel ons bekend heeft gemaakt, ook te Sneek, hoewel veel minder 

 duidelijke, sporen heeft achter gelaten. 



Onmogelijk is het dus niet, dat latere boringen ten noordoosten van de lijn 

 Sneek — Meppel het bestaan van twee keimergel banken boven elkander en ge- 

 scheiden door, met zuidelijke steenen gemengd, zand zullen aantoonen. 



Doch niet alleen ten noordwesten, ook ten zuidoosten van Meppel vinden wij 

 sporen eener oscillatie van het landijs in den bodem. 



Tot hiertoe was de potklei slechts in den ondergrond onzer drie noordelijke 

 provinciën aangetroffen, hoewel deze vorming ook op het gebied van het ge- 

 mengd diluvium — waar vóór den aankomst der gletschers dezelfde toestanden 

 hebben geheerscht als tijdens het ontstaan van den ondergrond van Noord-Ne- 

 derland — verwacht kon worden. De te Wierden verrichte achtste boring 

 heeft nu zulk een laagje potklei tusschen glaciaal gelaagd gemengd diluvium 

 op een diepte van 5.20 — 6.40 M. onder AP. aan het licht gebracht, terwijl 

 wij ook hier wat betreft de verhouding van het noordelijk en zuidelijk element 

 op de verschillende diepten boven en onder deze vorming een gelijksoortig ver- 

 schijnsel opmerken f zie de beschrijving van boorpunt VIII). Hadden wij echter 

 alleen laatstgenoemd punt onderzocht, dan zouden wij zeker geaarzeld hebben, 

 hier eene oscillatie van het landijs ter hulp te nemen (daar wij hier evenals te 



* Van Cap^elle, 1. c. p. 181. 



