OOSTELIJK DEEL VAN OVERIJSSEL VEREICHTE GRONDBORINGEN. 19 



■van het glaciaal ongelaagd en de ligging van het glaciaal gelaagd diluvium 

 met betrekking tot AP. hebben wij echter in West-Drenthe niet kunnen aan- 

 toonen. Daar wordt eerstgenoemde vorming juist op het hoogst gelegen punt 

 (den Bisschopsberg) aangetroffen en bezit er zelfs eene aanzienlijke dikte (min- 

 stens 9 M.). Zijn wij nu geneigd deze hoogte, op wier top boring VII verricht 

 werd, als het brokstuk eener eindmoraine te beschouwen, zeer waarschijnlijk is 

 het tevens, dat de heuvels van Steenwijkerwold en de Havelterberg, aan wier 

 samenstelling blokleem eveneens deelneemt * van dezelfde eindmoraine een deel 

 hebben uitgemaakt. 



Hoewel in de boorpunten van West-Drenthe de oudere grondmoniine nergens 

 werd aangetroffen, toch kan de aanwezigheid dezer vorming in dit gebied 

 niet betwijfeld worden. Yan den Heer Mr. D. J. R. Beants te Heerenveen 

 toch ontving ik eenigen tijd geleden een, uit een vuursteen afkomstige, cidariten- 

 stekel (Cidarites globiceps), die uit een met talrijke keien gemengde en door steen- 

 zand bedekte leembank (op enkele plaatsen 5 — 7 M. dik) op de heide van de 

 Heerlijkheid de Eeze nabij Steenwijkerwold was opgegraven. 



De keimergel was onder de grondsoorten der verschillende boringen weder 

 gemakkelijk te herkenner). Overal bestaat zij uit een uiterst harde, nu eens 

 taaie, dan weder meer zanderige leemsoort, die talrijke, somwijlen duidelijk 

 gepolijste noordsche gesteenten insluit, doorgaans donkergrijs van kleur is, doch 

 daar, waar zij nabij de oppervlakte ligt, door atmospherische invloeden een 

 geele kleur heeft aangenomen (boorpunten IX en VIII te Wierden). In boor- 

 punt VII in West-Drenthe, waar een brokstuk der eindmoraine — dus een voor 

 het regenwater zeer gemakkelijk toegangkelijke vorming — doorboord werd, was 

 het oorspronkelijk grijsblauwe leem met uitzondering van enkele plekken, evenals 

 in de eindmoraine der Gaasterlandsche kliffen f, geheel in geelrood leem over- 

 gegaan. 



Wij komen nu tot de belangrijkste vraag, die met betrekking tot de moraine- 

 vormingen in West-Drenthe en in het oosten van Overijssel gedaan kan worden, 

 nl. welken ouderdom bezit de keimergel in dit gedeelte van ons vaderland. 



Wegens de ligging dezer vorming te Wierden en ten oosten van Almelo op 

 praeglaciaal diluvium — hoewel er doorgaans door dunnere of dikkere afzet- 

 tingen der gletscherbeken van gescheiden — zal ieder haar dadelijk tot het 



* Lobié, 1. c, blz. 89. 



f H. van Oappelle, Les escarpements du //Gaasterland" sur la cöte meridionale de la Frise. 

 Contribution a la connaissance du Quaternaire des Pays-bas. Buil. d. I. soc. beige de géolog.d. paleont. 

 ei iïhydr. T. VII. 1889, blz. 231 en 246. 



* 



