OOSTELIJK DEEL VAN OVERIJSSEL VERRICHTE GRONDBORINGEN. 25 



behandelde, verschijnselen geleerd, hoe uiterst voor zichtig men ten opzichte 

 van het diluvium met het parallelliseeren van vormingen moet wezen, die de- 

 zelfde eigenschappen bezitten. 



Dat ook in West-Drenthe hel glaciaal ongelaagd diluvium eenmaal een groo- 

 tere oppervlakte heeft ingenomen, behoeft nauwelijks gezegd te worden. Zooeven 

 hebben wij reeds de Bisschopsberg ten westen van Havelte voor het brokstuk 

 van een eindmoraine verklaard. Deden nu de uitkomsten van ons onderzoek aan 

 Friesland's zuidkust * ons er reeds niet aan twijfelen, dat deze scheiding van de 

 eindmoraine in een aantal stukken ook hier door de smeltwateren van het zich 

 terugtrekkende landijs is tot stand gebracht, door eene vergelijking der boor- 

 punten 'Vil, VI, I en II wordt deze meening bevestigd. Daardoor leeren wij 

 toch een zelfde verschijnsel kennen als aan het Mirdumer klif aan de zuidkust 

 van Friesland f, nl. het steeds talrijker en grooter worden der steenbrokken in 

 de omringende postglaciale vorming, hoe meer men de eindmoraine nadert : 

 terwijl wij immers op het glaciaal gelaagd diluvium in de boorpunten YI, I en 

 II een laag zand, met noordsche steenen gemengd zien rusten, die in punt I 

 — dus het meest nabij den Bisschopsberg — het talrijkst zijn en de grootste 

 afmetingen bezitten, hebben de beide nabij Meppel verrichte boringen boven de 

 afzettingen der gletscherbeken slechts fijn zand zonder een enkel steen brokje 

 (Zanddiluvium) aangetoond. Hoewel wij niet in de gelegenheid waren, waar- 

 nemingen op het terrein te verrichten, toch kan het niet betwijfeld worden, dat 

 dit verschijnsel aan den verschillenden afstand, waarop de boorpunten I, II, 

 VI, III en IV van de eindmoraine verwijderd waren — dus aan dezelfde oor- 

 zaak moet worden toegeschreven, welke wij voor de postglaciale vormingen aan 

 de zuidkust van Friesland hebben aangenomen en waardoor ook O. Zeise on- 

 langs het ontstaan van eenige zich aan eene eindmoraine aansluitende vormin- 

 gen met verschillende petrographische eigenschappen in Sleeswijk-Holstein ver- 

 klaard heeft§. 



Heeft deze waarneming ons dus weder van de juistheid der door Martin 

 uitgesproken meening overtuigd, dat het Zand- en Grintdiluvium niet meer als 

 vormingen van een verschillenden ouderdom tegenover elkander mogen gesteld 

 worden **, zij heeft ons tevens in de meening versterkt, dat het Zanddiluvium 



* 1. c. blz. 252. 

 f 1. c. blz. 252. 



§ Beitrag zur Kenntniss der Ausbreitung, sowie besonclers der Bewegungsrichtungen des Nord- 

 europaiscben Inlandeises in dikmaler Zeit. (Inauqural. Bissertation. Königsberg 1889). 



** Martin 1. c. bk. 36 en H. van Gappelle. Les escarpements du //Gaasterland" blz. 252. 



B 4 



rVATUURK. VERH. DER KONINKL. AKADEMIE. DEEL XXIX. 



