DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDERLAND. 



§ 2. METHODEN VAN ONDERZOEK. 



Gelijk reeds hiervoor in de Inleiding gezegd, berust de mogelijkheid van een 

 mineralogisch onderzoek van het duinzand voornamelijk op het bezit van een 

 middel, waardoor men de groote hoeveelheid der kwartskorrels vermag te ver- 

 wijderen en aldus de kleine hoeveelheid der vreemde mineralen af te zonderen. 

 Een dergelijk middel is ons tegenwoordig gegeven in de vloeistoffen van een 

 hoog soortelijk gewicht, die men door verdunning met specifiek lichtere vloei- 

 stoffen tot een verlangde densiteit kan brengen. Het hoofdbeginsel van het 

 onderzoek is derhalve : de groote hoeveelheid der kwartskorrels af te scheiden 

 door aanwending van twee vloeistoffen, waarvan de een iets zwaarder, de 

 andere iets lichter is dan kwarts (s. g. = 2.650). Wij verkrijgen daardoor de 

 vreemde mineralen reeds dadelijk in twee hoofdgroepen gedeeld. 



Onderzoekt men de aldus afgescheiden mineraalkorrels onder het mikroskoop, 

 zoo blijkt het, dat vooral onder de korrels, die zwaarder zijn dan kwarts, een 

 groot aantal zeer verschillende mineralen voorkomen. Het bleek mij, dat een 

 systematisch onderzoek van deze mineralen slechts met vrucht kon geschieden 

 door ook op hun het beginsel van scheiding naar het soortelijk gewicht door 

 verschillend zware vloeistoffen consequent toe te passen. 



Terloops wil ik hier nog opmerken, dat voor een dergelijk onderzoek het 

 duinzand * uitstekend geschikt is. Het bestaat namelijk uit vrij gladde korrels 

 van een niet te geringe grootte, die gemakkelijk door de verschillende vloei- 

 stoffen bevochtigd worden en snel bezinken. Het bij vergruisd gesteente (waarop 

 dergelijke scheidingen naar het specifiek gewicht vooral toegepast worden) steeds 

 optredende fijne gesteentemeel, dat als de meeste fijne poeders moeilijk bezinkt 

 en graag aan de oppervlakte blijft drijven, ontbreekt bij het duinzand geheel. — 

 Aan den anderen kant zijn de afmetingen der korrels weer niet te groot, zoodat 

 hierdoor het groote voordeel bereikt wordt, dat bijna elke korrel uit het duin- 

 zand een enkel mineraal, ja zelfs doorgaans een enkel kristalindividu uitmaakt. 

 De bij vergruisd gesteente, vooral als de stukjes wat groot zijn, voorkomende 



*) Het door mij onderzochte duinzand werd verzameld te Sclieveningen op eenigen afstand ten 

 zuiden ^an de badplaats aan de westhelling der duinreeks. 



