DE SAMENSTELLING YkN HET DU1NZAND VAN NEDERLAND. 7 



fragmenten, die uit twee mineralen bestaan en daardoor bij scheidingen de 

 talrijke tusschenproducten opleveren, die men telkens weer opnieuw vergruizen en 

 scheiden moet, ontbreken derhalve gelukkig bij het duinzand. Korrels, die bijv. 

 half uit kwarts, half uit granaat bestaan, komen zoo goed als niet voor. Is dit 

 misschien met het oog op de aanduiding der herkomst der mineralen eer een gebrek 

 dan een voordeel (daar dergelijke associaties dikwijls het oorspronkelijke gesteente 

 verraden), aan het onderzoek zelf, dat hierdoor ook zeer speciaal een streng 

 mineralogisch karakter verkrijgt, komt deze omstandigheid zeer ten goede. 



Voor de bij het onderzoek voornaamste scheiding, de eliminatie der kwartskor- 

 rels, is zonder twijfel de tegenwoordig het meest algemeen gebruikte zware vloeistof, 

 de zoogenaamde „vloeistof van Thoület" de beste. Deze, een oplossing van 

 joodkwik (Hg J 3 ) in eene oplossing van joodkalium (K J) in water *, is tevens 

 de goedkoopste der thans bestaande zware vloeistoffen, welke omstandigheid met 

 het oog op de aanzienlijke hoeveelheid duinzand, die men, vooral voor de afschei- 

 ding der zeldzame mineralen, in bewerking moet nemen, niet zonder belang is. 

 Ongelukkerwijs kunnen wij met de vloeistof van Thoulet, die bij de grootste 

 concentratie slecht een maximaal specifiek gewicht van 3.2 bereikt, niet volstaan. 

 Wij hebben dus voor de scheiding der zwaardere mineralen zwaardere vloeistoffen 

 noodig. De bij gewone temperatuur vloeibare vloeistoffen bereiken echter hoog- 

 stens het spec. gew. van 3.60 tot 3.65. Voor nog zwaardere vloeistoffen moet 

 men zijn toevlucht nemen tot gesmolten zoutmassa's, waarvan er reeds eenige 

 zijn voorgeslagen. AaDgezien men hiermede gemakkelijk een sp. gew. van 

 ca. 5.0 kan bereiken, en het zwaarste mineraal van het duinzand (magneetijzer) 

 slechts even hierboven gaat (maximum = 5.2), hebben wij het dus, door eene 

 geschikte opvolging van zware vloeistoffen en zware gesmolten zoutmassa's, ge- 

 heel in onze macht, de scheiding van alle mineralen in het duinzand naar het 

 soortelijk gewicht te verrichten. 



Een groote moeielijkheid bij dit onderzoek is reeds dadelijk de juiste keuze 

 der te bezigen vloeistoffen en zoutmassa's. Vooreerst is het zaak, het aantal 

 hiervan zooveel mogelijk te beperken, ten einde het onderzoek niet noodeloos 

 ingewikkeld te maken. Verder bleek mij een zeer gewenscht beginsel bij deze 

 soort van scheidingen : de voornaamste mineralen, d, i. die het talrijkst in het 

 duinzand voorkomen, in eenige weinige hoofdgroepen te brengen, wier soor- 

 telijke gewichten vrij aanzienlijke verschillen aanwijzen. Dit is beter dan het 

 aftappen der mineralen uit telkens zeer weinig .verdunde zware vloeistoffen, 



* Of juister eene oplossing van het dubbelzout Hg J 3) 2K J in een overmaat van joodkalïum. 



