8 DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDEKLAND. 



daar men alsdan een te groot aantal groepen verkrijgt, waardoor, gelijk ik mij 

 overtuigde, geen betere uitkomsten verkregen worden, terwijl de overzichtelijk- 

 heid van het onderzoek er meestal bij verloren ging. 



Bij deze indeeling in enkele hoofdgroepen moet men natuurlijk geen groote 

 scherpte verlangen. Vooreerst toch zijn de meeste mineralen der gesteenten 

 isomorphe mengsels van lichte (ijzerarme) en zware (ijzerrijke) silicaten ; verder 

 hebben de meesten eenige hetzij lichtere (vloeistof- en gasinsluitsels), hetzij 

 zwaardere insluitsels (bijv. ijzerertskorreltjes). Toch zijn beide bezwaren niet 

 groot genoeg om het doel, de scheiding in eenige hoofdgroepen, onmogelijk te 

 maken. 



Geruimen tijd werd door mij besteed aan voorproeven om tot de meest ge- 

 schikte indeeling der groepen te komen, en geloof ik, dat de daaraan besteede 

 moeite niet verloren is, aangezien ik, naar ik mij vlei, tot een bruikbare indee- 

 ling ben gekomen, die ook voor eventueele latere zandonderzoekingen zonder 

 bezwaar gevolgd zal kunnen worden. In korte woorden is de uitkomst als 

 volgt : De voornaamste zware mineralen uit het duinzand zijn amphibolen, 

 pyroxenen, granaten, zirkonen, rutielen en ijzerertsen. Deze geven de volgende 

 vier hoofdgroepen : 



I. De amphibool-pyroxeengroep. . . sp. gew. 3.0 — 3.6 



II. De granaatgroep „ 3.6 — 4.2 



III. De rutiel-zirkoongroep „ 4.2—4.8 



IV. De ijzerertsgroep „ 4.8 — 5.2 



Deze indeeling vormt de hoofdbasis van het onderzoek ; de grenzen zijn 

 voldoend scherp, alleen vindt men altijd eenige verontreiniging door mineralen 

 der aangrenzende groepen ; zoo zijn steeds een paar der lichtere granaten bij de 

 amphibool-pyroxeengroep en een paar der zwaarste bij de rutiel-zirkoongroep. 



Men kan echter in de scheiding nog verder gaan en de bovenstaande vier 

 hoofdgroepen nog nader splitsen. De amphibolen (sp. gew. 3.0 — 3.3) zijn door- 

 gaans steeds lichter dan de overeenkomstige pyroxenen, (3.3 — 3.6). Het sp. 

 gew. 3.30 vormt dus eene vrij goede grens, die wel niet zoo scherp is als de 

 grenzen der hoofdgroepen, doch waardoor men toch de hoofdmassa der hoorn- 

 blenden van de hoofdmassa der augieten gescheiden krijgt. 



Een dergelijke splitsing laat zich ook nog voor de derde hoofdgroep uitvoeren. 

 Rutiel heeft een sp. gew. van 4.2 — 4.3. Zirkoon daarentegen een van 4.4 — 4.7. 

 Een grens van 4.4 scheidt derhalve beiden. 



Ook het ijzererts laat zich desnoods nog splitsen : het titaanijzererts is, 

 namelijk lichter (4.8 — 5.0) dan het zwaardere magneetijzer (5.0 — 5.2). 



