DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDERLAND. 9 



Gelijk later zal vermeld worden is het echter beter deze scheiding door middel 

 van een magneet te verrichten. 



Behalve de opgenoemde hoofdmineralen zijn er echter nog verscheidene andere, 

 die minder talrijk voorkomen, bijv. epidoot (3.4 — 3.5), welke grootendeels in de 

 pyroxeengroep, toermalijn (3.0 — 3.2), welke vooral in de amphiboolgroep, stau- 

 rolieth (3.4 — 3.8), welke vooral in de granaatgroep huist. 



Yoor de scheiding dezer verschillende groepen doet men volgens mijne ervaring 

 goed, de volgende vloeistoffen en gesmolten zoutmassa's te nemen. 



Nadat men de groote massa der kwartskorrels door eene vloeistof van Thou- 

 let van 2.70 heeft verwijderd *, brengt men de hieruit afgetapte zwaardere 

 korrels (ca. 5 pCt.) in een vloeistof van 3.0. Men kan hiertoe of weer Thou- 

 let's vloeistof gebruiken, of een mengsel van joodmeihijleen en xylol. Men 

 scheidt hierdoor de groep 2.70 — 3.0 af; hierin vindt men nog geen ijzerhoudende 

 silicaten. Deze beginnen eerst bij 3.1 op te treden, zoodat 3.0 tevens een uit- 

 stekende grens tusschen de ijzerhoudende en de ijzervrije mineralen is. 



De afgetapte groep f, zwaarder dan 3.0, wordt in onvermengd joodmethyleen 

 gebracht, welke een, bij gemiddelde temperatuur, standvastig soortelijk gewicht 

 van 3.30 bezit, wat in. het gebruik een groot gemak oplevert. De op deze 

 vloeistof drijvende korrels vormen de amphiboolgroep (3.0 — 3.3). 



Om de volgende groep (de pyroxeengroep) af te scheiden, hebben wij een 

 sp. gew. 3.60 noodig. Dit is tevens de uiterste densiteits-grens der thans be- 

 kende bij gewone temperatuur vloeibare zware vloeistoffen. 



Dit sp. gew. wordt bijna bereikt door de vloeistof van Rohrbach (eene op- 

 lossing van joodkwik-joodbarium) in zijn maximum van concentratie (s. g. 3.588) 

 en eveneens door eene door schrijver dezes voorgeslagen § oplossing van j odium 

 en jodoform in joodmethyleen (s. g. 3.60 a 3.65) **. Van deze beide vloei- 

 stoffen heeft, wel is waar, de tweede het nadeel der ondoorzichtigheid ; zij is 

 daarentegen veel dunvloeibaarder dan de eerste. Ook laat zich het eerste na- 



* Het meest praktiscli geschieden dezer scheidingen in een vrij grooten schei-trechter van l / 3 tot 

 l j 4 Liter inhoud. 



f Het hoeft wel geen betoog, dat men, telkens als men tot een andere vloeistof overgaat, de aan- 

 hangende vorige vloeistof uit de korrels door uitspoelen eu uitkoken met de vereischte oplossings- 

 middelen (water of benzol) moet verwijderen. 



§ Nenes Jahrl. f. Mineralogie 1889, II, p. 188. 



De vloeistof van Klein (eene oplossing van Cadmium-borowolframiaat), waarbij dikwijls een 

 maximum s. g. van 3.60 wordt aangegeven, kan dit hooge s. g. eerst bij verwarming tot 7 5°, nl. door 

 smelting van de kristallen in hun kristalwater, bereiken. Zij is daarom niet zoo geschikt als de 

 beide bovenstaande koude vloeistoffen. 



D 2 



NATVJURK. VERH. DER KONINKL. AKADEMIE. DEEL XXIX. 



