10 DE SAMENSTELLING VAN HET DTIINZAND VAN NEDERLAND. 



deel zeer goed ontgaan, door niet als gewoonlijk bij doorvallend, doch bij op- 

 vallend licht te werken. Dit is op de volgende wijze gemakkelijk uitvoerbaar. 

 Men brengt de korrels in een porceleinen kroesje, giet hierin de jodiumhoudende 

 vloeistof tot bijna aan den rand en laat eenigen tijd staan. Men ziet dan 

 duidelijk de lichtere korrels drijven op de oppervlakte der als kwikzilver schit- 

 terende vloeistof. Nu giet men zeer voorzichtig druppelsgewijze meer vloeistof 

 toe totdat deze over den rand van het kroesje (dat men vooraf op een groot 

 horlogeglas heeft geplaatst) begint te vloeien ; hierdoor worden de daarin drij- 

 vende augietkorrels meegenomen. Deze scheiding gaat zeer scherp, indien men 

 bij het toegieten de druppels juist daar op den rand van het kroesje laat vallen 

 waar de meeste korrels drijven, deze worden dan allen meegesleurd. — Een prak- 

 tisch bezwaar der jodiumhoudende vloeistof is, dat zij niet als de andere zware 

 vloeistoffen door filtreerpapier kan gefiltreerd worden. Men scheidt echter vloei- 

 stof en korrels zeer goed in een scheitrechter, waarvan men de kraan slechts 

 even geopend heeft, zoodat de vloeistof er slechts bij druppels uitvloeit. De 

 mineraalkorrels zelve reinigt men snel door uitspoeling met benzol. 



De in de laatste zware vloeistof bezonken korrels bestaan grootendeels uit 

 granaat, gelijk men reeds aan hunne roode kleur kan zien. Zij zijn slechts 

 vermengd met eene geringe hoeveelheid rutiel, zirkoon en ijzererts. Daar echter 

 deze mineralen zoo uiterst belangrijk zijn, mag vooral de verdere scheiding niet 

 achterwege blijven, die nu niet meer met vloeistoffen, doch met gesmolten zout- 

 massa's moet geschieden. 



Daar de hoeveelheid dezer zeldzame mineralen zeer gering is (ca. 0.1 pCt. 

 van het duinzand) doet men goed, ze afzonderlijk uit een veel grootere hoeveel- 

 heid duinzand af te scheiden. Was voor de scheiding in hoofdgroepen een 

 hoeveelheid van 109 gram zeer geschikt, voor de afzondering der rutielen en 

 zirkonen in eene bijv. voor chemische analysen voldoende hoeveelheid dient 

 men minstens een tienmaal grootere hoeveelheid, derhalve 1 kilogr. duinzand, 

 te scheiden. Dit is vrij bewerkelijk en vereischt eene aanzienlijke hoeveelheid 

 vloeistof. Het snelst en goedkoopst werkt men als volgt: Men bedient zich 

 weer van een liefst zoo groot mogelijken scheitrechter, bijv. van 1 / 2 tot 1 Liter 

 inhoud, vult deze voor 3 / 4 rnet Thoulet's vloeistof van een s. g. 3.0 a 3.2 

 en brengt nu het zand bij hoeveelheden van ca. 100 a 200 gram te gelijk in 

 de vloeistof onder vlijtig roeren en laat daarna bezinken : het lichtere zand vormt 

 een vaste koek aan de oppervlakte der vloeistof, die men snel met een spatel of' 

 porceleinen lepel verwijdert; het zwaardere bezonken zand wordt afgetapt in eene 

 afzonderlijke schaal. Herhaalt men deze bewerking tot het kilogram zand geheel 

 verbruikt is, zoo is de scheiding vrij snel en zonder groot verlies van zware 



