DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDERLAND. 13 



tusschen min of meer wijde grenzen van soortelijk gewicht trachten af te tap- 

 pen. Om bruikbare grenzen te kiezen, dient men te letten op de volgende om- 

 standigheden. Er zijn nl. mineralen in het duinzand, die een ongeveer gelijk 

 s. g. hebben als kwarts. Als zoodanig heb ik er twee gevonden, nl. plagioklaas 

 (s. g. gemiddeld 2.66) en cordiëriet (s. g. gemiddeld 2.63). Iets verder verwijderd 

 liggen de eveneens in het duinzand voorkomende mineralen orthoklaas (s. g. 2.56) 

 en kalkspaat (s. g. 2.715). Om nu deze laatste zeer belangrijke mineralen, 

 ten minste eenigszins, te kunnen afzonderen, doet men het best de grenzen van 

 het s. g. der zware vloeistoffen, waardoor de kwartskorrels worden afgescheiden, 

 te nemen als 2.60 en 2.70. Men bereikt dan het groote voordeel, dat men een 

 groep lichter dan 2.60 verkrijgt, waarin zich, wel is waar, veel onzuivere 

 kwartskorrels (vooral met vloeistof -in sluitsels) bevinden, maar bijna al de ortho- 

 klaaskorrels voorkomen ; terwijl verder in de groep 2.70 — 3.00 eveneens noo- 

 vele troebele kwartskorrels aanwezig zijn, doch tevens al de kalkspaatkorrels, 

 te zamen met de vrij talrijke brokstukjes van schelpschalen en koraal. De 

 laatste bestaan natuurlijk ook uit Ca C 3 . 



Alles te zamen genomen hebben wij dus de volgende indeeling van de mine- 

 ralen van het duinzand in groepen naar het opklimmend soortelijk gewicht. 



2.50—2.60 Orthoklaasgroep * 2.5 pCt. j 



2.60—2.70 Kwartsgroep 85.0 „ 95 pCt. 



2.70—3.00 Kalkspaatgroep 7.5 „ ' 



3.00 — 3.30 Amphiboolgroep 1.5 „ 9 _ 



3.30 — 3.60 Pyroxeengroep 1.0 „ \ 



3.60 — 4.20 Granaatgroep 



4.20—4.50 Rutielgroep j (25 



4.50 — 4.80 Zirkoongroep 



4.80 — 5.20 IJzerertsgroep 



De achter de verschillende groepen geplaatste cijfers geven het aandeel in 

 procenten aan, dat zij van het duinzand vormen. Ik moet nadrukkelijk er op 

 wijzen, dat ze slechts benaderde en gemiddelde getallen zijn en derhalve geen 

 grootere waarde bezitten, dan dat zij gevolgtrekkingen veroorlooven als bijv. 

 de volgende: 



* Ik wil nogmaals uitdrukkelijk herhalen, dat de orthoklaasgroep grootendeels uit kwartskorrels 

 bestaat met enkele weinige orthoklazen ; hetzelfde geldt voor de kalkspaatgroep. Deze groepen zijn 

 dus slechts genoemd naar de hierin vrij ondergeschikt optredende kenmerkende mineralen ; de andere 

 groepen zijn daarentegen genoemd naar de daarin het talrijkst vertegenwoordigde mineralen. 



