] 4 DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDERLAND. 



1°. Kwarts vormt het hoofdbestanddeel van het duinzand, en wel afwisselend 

 tusschen 90 en 95 pCt. 



2°. Van de ijzerhoudende mineralen, d. i. die zwaarder zijn dan 3.0 is ongeveer 

 5 pCt. in het duinzand voorhanden. 



3°. Van deze ijzerhoudende mineralen vormen hoornblenden, augieten en 

 granaten de hoofdmassa. 



4°. De overige mineralen als epidoot, toermalijn, staurolieth enz. komen onder- 

 geschikt voor in deze drie hoofdgroepen. 



5°. De mineralogisch belangrijke groep der rutielen en zirkonen vormt slechts 

 een zeer gering gedeelte (nauwelijks 0.05 pCt.) van het duinzand *. 



6°. Het ijzererts vormt eveneens een uiterst gering gedeelte van het duinzand 

 (ca. 0.05 pCt.) 



Nadat op bovenbeschreven wijze de afzonderlijke groepen waren afgescheiden 

 en gewogen, kon overgegaan worden tot het nauwkeurig onderzoek en de 

 beschrijving der afzonderlijke mineralen. 



Het zij mij vergund, vooraf op eenige bijzonderheden te wijzen, waardoor een 

 dergelijk onderzoek van losse mineraalkorrels zich onderscheidt van het mikrosko- 

 pisch onderzoek van dunne slijpstukken van gesteenten. Bij deze laatste is de vorm 

 der verschillende mineralen, waaruit het gesteente is samengesteld, een der voor- 

 naamste middelen ter diagnose. Zoo herkent men bijv. in porfieren den kwarts 

 aan zijn dihexaëdervorm, in basalten den augiet aan zijn achthoekigen omtrek, in 

 trachieten den hoornblende aan zijn spits-ruitvormige doorsneden enz. Verder 

 is een zoo veelvuldig toegepast middel ter bepaling der mineralen, de uitdoo- 

 vingshoek in gepolariseerd licht, slechts mogelijk indien een goed ontwikkelde 

 kristalkant aanwezig is. 



Dit alles ontbreekt ontbreekt ons bij de ronde of ten minste afgeronde korrels 

 der duinzand-mineralen. Slechts betrekkelijk zelden is nog de oorspronkelijke 

 vorm behonden, in zooverre bijv. dat de zuilvormige mineralen langwerpige 

 korrels vormen ; slechts bij de buitengewoon harde treden nog kristalvlakken 

 op die ter determinatie kunnen dienen. In 't algemeen hebben wij ronde korrels, 

 die dikker zijn dan slijpstukken en daardoor ook de polarisatiekleuren geheel anders 



* Ik wil hierbij tevens wijzen op het feit, dat men na bovenbeschreven fractionatie met zware 

 vloeistoffen, gemakkelijk vrij aanzienlijke hoeveelheden zirkoonoxyd en titaanoxyd uit het Hollandseh 

 duinzand langs chemischen weg kan afscheiden, terwijl deze beide zeldzame oxyden zonder voorafgaande 

 concentratie hunner mineralen nauwelijks qualitatief in het zand zouden aangetoond kunnen worden. 



