DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDERLAND. 15 



vertoonen dan in deze laatste. Zoo zullen bij zwak dubbelbrekende mineralen we- 

 gens de grootere dikte veel levendiger kleuren verschijnen dan men van deze mine- 

 ralen in de gesteente-slijpstukken kent. Men ziet, dat bijna in alle opzichten het 

 juiste determineeren van de mineralen in korrels veel moeilijker is dan in slijpstukken. 



Een zeer belangrijk middel ter diagnose bij dit soort van onderzoek is de 

 brekingsindex. Gelijk bekend loopt het lichtbrekend vermogen der petrographisch 

 belangrijke mineralen zeer uiteen. Zoo is bijv. het onderscheid tusschen kwarts 

 (w=1.55) en rutiel (n = 2.76) zeer aanzienlijk. In 't algemeen kan men zeggen, 

 dat hoe zwaarder de mineralen zijn, hoe sterker lichtbrekend zij zijn ; al bestaan 

 hier op, vooral bij geringe verschillen, verscheidene uitzonderingen. Eerst in 

 den laatsten tijd is men begonnen bij het mikro-petrograpiscb onderzoek de 

 waarde van den brekingsindex zelven als middel ter diagnose te schatten. 



Wanneer een kristal bijv. van zirkoon (n = 2.52) ligt in kwarts (n = 1.55), 

 dan zal tengevolge van de totale reflectie, wegens het aanzienlijk verschil in 

 brekingsindex het zirkoonkristal een breeden sehaduwrand vertoonen en in het 

 algemeen zullen alle oneffenheden van de oppervlakte vau het zirkoonkristal 

 zichtbaar zijn ; het zoogenaamde „relief" van den zirkoon is dan sterk ontwikkeld. 

 Ligt daarentegen een kristal in een ander van ongeveer gelijken brekingsindex, 

 bijv. veldspaat in kwarts, dan zijn de omtrekken in gewoon licht nauwelijks 

 zichtbaar, en moet men dikwijls gepolariseerd licht aanwenden om de twee 

 verschillende mineralen te onderscheiden. 



Terwijl echter in de slijpstukken, wegens de telkens veranderende omgevende 

 mineralen, deze verschillen in brekingsindex slechts ondergeschikte waarde bezitten, 

 is dit bij losse korrels juist het tegenovergestelde, indien wij ze bedden in mid- 

 denstoffen van bekenden brekingsindex. Voor de zwak brekende mineralen, als 

 kwarts (n= 1.55), orthoklaas (1.52), cordiëriet (1.45), is vaste canadabalsem , die 

 ongeveer denzelfden brekingsindex heeft (n = 1.54) de meest geschikte midden- 

 stof: men kan een kleurloozen kwartskorrel bijna niet onderscheiden in vasten 

 kleurloozen canadabalsem. Yoor de sterker brekende mineralen moet men daar- 

 entegen sterk brekende vloeistoffen aanwenden. 



Een zelfden brekingsindex als canadabalsem bezit benzol (n = 1.50), Deze 

 vloeistof is zelfs buitengewoon aangenaam, indien men snel korrels van onbe- 

 kende mineralen wil onderzoeken en niet de moeite wil nemen, er een prae- 

 paraat in canadabalsem van te maken, wat vooral gewenscht is, indien men 

 de korrels later nog voor andere doeleinden, bijv. een mikrochemisch onderzoek, 

 wil gebruiken. Het feit, dat men na afgieting der benzol de korrels dadelijk 

 droog en zuiver heeft, daar de aanhangende benzol snel verdampt, maakt deze 

 vloeistof verre verkiezelijk boven andere voor hetzelfde doel voorgeslagene als 



