DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDERLAND. 19 



§ 3. BESCHRIJVING DER MINERALEN. 

 Veldspaat. 



Zoowel monokliene (orthoklaas) als trikliene veldspaat (plagioklaas) komen 

 als korrels in het duinzand voor. Van deze beiden is de laatste het snelst te 

 herkennen aan zijne zoo karakteristieke tweelingstreping, die zich, bij de ge- 

 wone dikte der duinzandkorrels, tusschen gekruiste nicols als fraai gekleurde 

 evenwijdige strepen en banden vertoont, 



Ongelukkerwijs zijn de korrels van plagioklaas niet, of moeielijk, af te zonde- 

 ren, aangezien hun gemiddeld soortelijk gewicht ongeveer samenvalt met dat 

 van kwarts. De plagioklazen toch zijn, gelijk bekend, isomorphe mengsels van 

 albiet (s. g. = 2.62) en van anorthiet (s. g. = 2.75), terwijl kwarts met zijn 

 s. g. = 2.65 daar tusschen in ligt. Neemt men verder in aanmerking, dat de 

 zeer zure en de zeer basische plagioklazen slechts betrekkelijk zelden voorkomen, 

 zoo is het duidelijk, dat er nagenoeg geen plagioklaaskorrels buiten de grenzen 

 van s. g., waartusschen de kwartsgroep geisoleerd werd, kunnen voorkomen. 



Bij de monokliene veldspaten hebben wij een geheel ander geval. Zij zijn ge- 

 makkelijk door hun klein s. g. (2.56) af te zonderen, zoodat zij in een afzon- 

 derlijke groep 2.50 — 2.60 kunnen verzameld worden, waarin zij echter nog van 

 talrijke lichtere kwartskorrels vergezeld zijn. 



Orthoklaas. De op bovenstaande wijze geïsoleerde kleurlooze korrels van 

 orthoklaas onderscheiden zich van de kwartskorrels door hunne minder leven- 

 dige polarisatiekleuren. Zij vertoonen nl. slechts de flauwe kleuren der 1ste orde, 

 terwijl de kwartskorrels van gloeiende kleuren voorzien zijn *. 



Een ander kenmerk, waaraan men de orthoklaaskorrels herkent, is een zel- 

 den ontbrekend begin van verweering : meestal bezitten zij de zoo kenschetsende 

 wolkjes van witte troebele ontledingsproducten (kaolien), welke bij de heldere 

 kwartskorrels niet voorkomen. 



* Ditzelfde onderscheid tusschen veldspaat en kwarts is iedereen, die mikroskopische gesteente- 

 slijpstukken heeft onderzocht, bekend : terwijl in een voldoend dun slijpstuk de veldspaten slechts het 

 grijs en wit der 1ste orde vertoonen, polariseeren de kwartsen in hetzelfde preparaat nog met hel- 

 der gele kleuren. 



