DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDERLAND. 21 



kristallijne leien, en doet zich ook weer in hun gruis, het duinzancl, kennen. 

 ])e rijkdom aan kwartskorrels in het Hollandsch duinzand staat derhalve met 

 de daarin voorkomende kali in een duidelijk genetisch verband. 



Mikroklien. De kaliveldspaat (K 2 Al 3 Si 6 O l6 ) kan gelijk bekend in tweederlei 

 modificaties optreden : de gewone monokliene orthoklaas en de veel zeldzamer 

 trikliene mikroklien. Deze door Des-Cloizeaux ontdekte modificatie werd in het 

 eerst als groote mineralogische zeldzaamheid beschouwd, tot het in de laatste 

 tijden zoo vlijtig beoefende mikroskopisch gesteenteonderzoek ook het veelvuldig 

 voorkomen van mikroklien in granieten en gneissen aantoonde. 



De mikroklien is gemakkelijk herkenbaar aan zijn zoogenaamde „tralie-" of 

 „roosterstructuur", teweeggebracht doordat tweelingsblaadjes volgens twee ver- 

 schillende wetten elkaar loodrecht kruisen. Dit traliewerk kan dikwijls uiterst 

 fijn worden, zoodat het met de sterkste vergrooting nauwelijks is te onderscheiden. 



Daar het s. g. van mikroklien gelijk is aan dat van orthoklaas, moeten wij 

 het mineraal in de groep 2.50 — 2.60 zoeken en inderdaad treffen wij hier van 

 tijd tot tijd de korrels met hun gekruist strepensysteem aan. 



Soms treft men korrels aan, die half gekruist, half (evenals plagioklaas) ge- 

 streept zijn : dit zijn vergroeiingen van mikroklien en albiet, welke twee veld- 

 spaten dikwijls te zamen voorkomen. 



Het feit, dat de mikroklien bijna uitsluitend tot granieten en gneissen is be- 

 perkt, geeft ons hier voor het eerst een der vele bewijzen, dat deze voornamelijk 

 de oorspronkelijke gesteenten geweest zijn, waaruit het Hollandsche duinzand 

 in hoofdzaak afkomstig is. 



Plagioklaas. Gelijk reeds vroeger gezegd, zijn de plagioklaaskorrels niet van 

 de kwartskorrels te scheiden, daar zij ongeveer een gelijk soortelijk gewicht 

 hebben. Zij komen echter zeker er in voor en men treft ze, indien men de 

 moeite neemt een groot aantal preparaten van korrels uit de kwartsgroep 

 (2.60 — 2.70) onder het mikroskoop in gepolariseerd licht te doorzien, stellig aan. 



Het feit echter, dat zij wegens hunne tweelingsstreping zoo gemakkelijk in 

 het oog vallen en zij tevens zoo uiterst zeldzaam tusschen de kwartskorrels 

 worden aangetroffen, bewijst, dat zij in het duinzand niet talrijk zijn; dereden 

 hiervan (in verband met het veel rijkelijker optreden der orthoklaaskorrels) is 

 is te voren reeds opgegeven. 



Enkele plagioklaaskorrels (die vermoedelijk door insluitsels lichter of zwaarder 

 zijn geworden) treft men ook in de beide aangrenzende groepen aan. 



Slechts tens gelukte het mij, in een hoeveelheid verbrijzelde kwartskorrels ook 

 plagioklaasfragmenten aan te treffen. De uitstekende splijtbaarheid deed hen dadelijk 

 als veldspaat herkennen. De tweelingsstrepen, die in de korrels met bonte kleuren 



