DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDEELAND. 33 



Een vraag is : waar is de oorsprong van al deze augieten te zoeken ? Een deel 

 is zonder twijfel uit de talrijke basaltdoorbraken in het Rijnsche Devoon afkomstig. 

 Doch volgens mij is dit slechts een gering gedeelte. De hoofdmassa der augiet- 

 korrels in het duinzand houd ik voor afkomstig uit kristallij ne leien. Ik grond dit 

 op de opvallende zuiverheid der augietkorrels ; terwijl augieten uit de eruptie ve 

 gesteenten (basalt, andesiet) ons doorgaans talrijke insluitsels, vooral van glas 

 en grondmassa, vertoonen, zijn dergelijke verontreinigde augieten in het duinzand 

 betrekkelijk zeldzaam. Ook een tweede omstandigheid schijnt mij hiervoor te 

 spreken n.1. de eigenaardigheid, dat de meeste augietkorrels zoo bleekgroen zijn 

 en dus eigenlijk meer tot diopsied dan tot de gemeene donker flesschengroene 

 augiet, zooals die ia basalten en andesieten voorkomt, behooren. 



E p i d o o T. 



In de augietgroep (en gedeeltelijk ook in de hoornblendegroep) trekken 

 talrijke levendig citroengele korrels het oog. Behalve deze uiterst karakteristieke 

 kleur doen hunne verdere optische eigenschappen, hun groote brekingsindex, 

 hun sterke dubbelbreking en vooral huu pleochroïsme, hen als epidoot kennen. 



Volgens het soortelijk gewicht (3.3 — 3.5) behooren zij in de pyroxeengroep 

 te huis, waarin zij ook hoofdzakelijk optreden. 



De aanzienlijke hardheid (H = 6 a 7), gevoegd bij hun weerstandsvermogen 

 tegen chemische inwerking, maakt epidoot tot een der bestendigste silikaten, en, 

 hoewel het doorgaans slechts ondergeschikt in gesteenten optreedt, is dit de reden, 

 waarom epidootkorrels toch in vrij groot aantal in het duinzand worden aangetroffen. 



De kleur der epidootkorrels is doorgaans het heldere groengeel (citroengeel, 

 kanariegeel), dat voor dit mineraal zoo eigenaardig is, te meer omdat deze kleur 

 meestal gepaard gaat aan een zeer sterk pleochroïsme (van helder geelgroen tot 

 bijna kleurloos). Zoodra de epidoot (die gelijk bekend een isomorph mengsel in 

 verschillende verhoudingen is van een ijzer-epidoot en een aluminium-epidoot) 

 ijzerarmer en dus bleeker wordt, treden zeer bleekgele of bleekgroene tinten 

 op, terwijl dan ook het pleochroïsme uiterst zwak is. 



Men kan dan nog de epidootkorrels herkennen aan hun buitengewoon sterken 

 brekiugsindex {n = 1.75) en aan de nog sterkere dubbelbreking (/ — a = 0.055), 

 die bijna zoo sterk is als die van zirkoon. Tengevolge der eerste eigenschap 

 hebben de epidootkorrels breede randschaduwen, die eerst in joodmethyleen 

 verdwijnen. De tweede eigenschap treedt het sterkst op in dunne schilfers, die 

 met gloeiende kleuren polariseeren, terwijl augietscherfjes dan reeds zeer bleek 



D 5 



NATUUKK. VERH. DER KONINKL. AKADEMIE DEEL XXIX. 



