DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDERLAND. 35 



T IT ANIE T. 



De verspreiding van titaniet in allerlei gesteenten, doch vooral in hoornblende- 

 houdende, is een zoo groote, dat het, vooral met het oog op de hardheid 

 (H = 5 a 6) en het weerstandsvermogen tegen verweering, niet te verwonderen 

 is, dat het mineraal ook als korrels in het duinzand optreedt. 



Echter is de titaniet, die in de gesteenten meestal een gele of bruine kleur 

 heeft, niet gemakkelijk onder de korrels te herkennen, daar men in de pyroxeen- 

 groep, waarin hij wegens zijn sp. gew (3.4 a 3.6) te verwachten is, een tweede 

 bruin mineraal, de staurolieth, aantreft, dat in bijna alle opzichten hierop gelijkt. 

 De spitse wigvorm, die den titaniet in slijpstukken onderscheidt, is natuurlijk 

 in de afgeronde korrels niet meer te verwachten. De brekingsindex is bij beide 

 mineralen hoog, beide zijn zij pleochroïtisch. Het eenige bruikbare verschil is 

 gelegen in de dubbelbreking. Terwijl de stauroliethfragmenten zeer sterk dubbel- 

 brekend zijn (tot aan de dunste randen levendig polariseerend) is de titaniet 

 slechts flauw polariseerend, (bijv. veel zwakker dan de augiet, terwijl de stauro- 

 lieth veel sterker polariseert). Door middel van dit onderscheid gelukt het 

 inderdaad eenige geelbruine titanietkorrels op te sporen. 



Titaniet is wegens zijn voorkomen in allerlei gesteenten, zoowel in oud- als 

 jong-eruptieve als in kristallijne leien, van weinig waarde voor de afleiding der 

 herkomst van het duinzand. 



SlLLIMANNIET (FlBROLIETH). 



In de amphibool- en pyroxeengroep treft men tijd tot tijd korrels aan, die 

 uit een agregaat van levendig polariseerende vezels bestaan, en welke men dade- 

 lijk herkent als de in de gneissen zoo dikwijls voorkomende korrels van sïlli- 

 manniehezQh, welke om hun asbestachtige structuur onder den naam ftbrolieth 

 zijn afgescheiden. Zij vormen in gneis en kristallijne leien lenzen en knobbels, 

 die wegens hunne buitengewone hardheid (H = 6 a 7) en het chemische 

 weerstandsvermogen bij verweering, in het rivierzand en zoo ten slotte in het 

 zeezand terecht komen. 



Als typisch, hoewel ondergeschikt, bestanddeel van kristallijne leien (sommige 

 gneissen zijn zoo rijk aan fibroliethknollen en lenzen, dat zij den naam „fibro- 

 liethgneis" verkrijgen) is dit mineraal weder van groote waarde. 



