38 DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDEKLAND. 



enkele granaten doorspiest met lange kleurlooze naalden, die eer op straalsteen 

 dan op apatiet gelijken. Enkele keeren neemt men een tangentiale rangschik- 

 king der insluitsels in granaat waar, zoodat de zuilvormige insluitsels even- 

 wijdig aan den omtrek, die dikwijls nog polygonaal is, verloopen. 



De granaat komt, gelijk bekend, in zeer verschillende variëteiten voor, het 

 zijn isomorphe mengsels van verscheidene silikaten. De gewone lichtroode 

 granaat der glimmerleien is meestal almandien (ferro -granaat). Hiertoe behooren 

 ook verreweg de meeste granaatkorrels van het duinzand. De donkerroode pyroop, 

 (magnesia-granaat) heb ik niet waargenomen ; deze is trouwens meer uitsluitend 

 beperkt tot serpen tij n- gebied en (zooals in Bohème) en deze worden door de in 

 Nederland uitmondende rivieren niet doorsneden. 



Wel komen enkele buitengewoon bleeke (nagenoeg kleurlooze) granaten voor, 

 deze zijn wegens hun gering s. g. (een gevolg van hun armoede aan ijzer) 

 voornamelijk in de augietgroep te vinden. Zij zullen gedeeltelijk tot de kleur- 

 looze grossulaar (kalk-granaat) behooren. 



Nog zeldzamer is de zeer donkerbruine, bijna zwarte melaniet (ferrid-granaat) ; 

 tengevolge zijner zwaarte (s. g. tot 4.3) is deze variëteit voornamelijk in de 

 rutielgroep te zoeken en inderdaad treden hier zwartbruine korrels op, van 

 wier isotropie men zich in hunne dunste schilfers (daar eerst deze genoeg licht 

 doorlaten) overtuigen kan. 



De buitengewone hardheid (H = 7), de afwezigheid van splijtvlakken, en 

 het weerstandsvermogen tegen chemische agentiën , maken het begrijpelijk 

 waarom granaat, die slechts vrij ondergeschikt in gesteenten voorkomt, zoo 

 talrijk in het duinzand zich ophoopen kan. 



Voor het ontraadselen van den oorsprong van het duinzand is granaat weder 

 een der meest te waardeeren mineralen, daar hij bijna uitsluitend tehuis behoort 

 in graniet en in de kristallijne leien. Wel is waar zijn granaten als zeldzaam- 

 heid in eruptieve gesteenten aangetoond, dit voorkomen is echter niet noemens- 

 waard tegenover de massa der granaten in archaïsche gesteenten. 



Staurolieth. 



In de pyroxeen- en granaatgroep komen talrijke korrels en onregelmatige 

 fragmenten van een bruin sterk pleochroïtisch mineraal voor, dat zich door zijne 

 optische eigenschappen (vooral zijn sterk pleochroïsme) als staurolieth doet kennen. 

 Een vergelijking met fragmenten van echten staurolieth (van den St. Grothard) 

 heft allen twijfel hieromtrent op. 



