DE SAMENSTELLING VAN HET DUINZAND VAN NEDERLAND. 39 



De meest opvallende eigenschap der stauroliethkorrels is hun sterk pleochroïsme, 

 dat de kleur van donkerbruin in lichtgeel doet veranderen. Van hoornblende- 

 korrels, die ook sterk pleochroïtisch zijn (doch veel sterker absorptieverschillen 

 vertoonen) onderscheidt zich de staurolieth onmiddelijk door zijn veel grooter sp. 

 gew. (3.4 — 3.8) en vooral na verbrijzeling door zijne onregelmatige brokstukken. 



Ook de groote brekingsindex (n = 1.75) en de sterke dubbelbreking dienen 

 tot kenschetsing van het mineraal. 



De buitengewone hardheid (H = 7 a 8) en het chemisch weerstandsvermogen 

 maken staurolieth tot een der bijna onvernietigbare mineralen. Opvallend zijn 

 het aantal hoekige fragmenten van den staurolieth. Dit staat waarschijnlijk in 

 verband met de overlangsche splijtbaarheid (volgens prisma en brachydoma), die 

 dit mineraal vertoont. 



De staurolieth is weer een der uitstekendste leidmineralen. Het ganschelijk 

 ontbreken in eruptieve gesteenten, en het beperkt zijn tot kristallijne leien 

 (vooral glimmerlei) maakt het voorkomen er van in 't duinzand tot een der 

 beste bewijzen, dat dit laatste grootendeels uit archaïsche gebieden afstamt. 



Distheen. 



De aanwezigheid der talrijke staurolieth-korrels in het duinzand doet ook de 

 aanwezigheid van distheen, welke het eerste mineraal in glimmerleien zoo trouw 

 vergezelt, vermoeden. 



Inderdaad treft men in de pyroxeengroep kleurlooze korrels (dikwijls nog 

 met rechthoekigen omtrek) aan, waarin duidelijk evenwijdige splijtingsdoorgangen 

 zijn waar te nemen, terwijl dikwijls een tweede doch minder ontwikkelde splij- 

 ting ongeveer loodrecht hierop staat. De korrels zelve zijn eer vlakke plaat- 

 jes met afgeronde hoeken, dan ronde kogeltjes gelijk de meest andere mine- 

 raalkorrels. 



De polarisatiekleuren zijn buitengewoon levendig, doch de meest karakteristieke 

 optische eigenschap, welke het mineraal dadelijk als distheen doet kennen, is 

 de scheeve uitdooving, n.1. ca. 30° ten opzichte van den sterkst ontwikkelden 

 splijtings-doorgang. Vergelijkt men dit ter bevestiging met eenig door vergrui- 

 zing van een distheenkristal (bijv. van den St. Gothard) verkregen splinters, 

 zoo treft ons de groote overeenkomst. 



Distheen heeft, gelijk bekend, een zeer volkomen splijtingsrichting, n.1. vol- 

 gens het makropinakoïd ( co P oo ), de vlakke plaatjes zijn steeds volgens dit 

 vlak ontwikkeld en rusten ook met dit vlak op het objectglas. De twee andere 



