ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 3 



„wijzen. Maar wij bezitten van een man, die twee eeuwen later leefde, doch 

 „de bestaande bescheiden onderzocht, eene kostbare kaart van den vroegeren 

 „en lateren toestand dier wateren, namelijk van den landmeter van Rhijnland 

 „Melchior Bolstra, die, geholpen door oude teekeningen, den omvang ook in 

 „1531 en 1591 bepaalde en op 't papier bragt. In 1531 werd de Haarlem- 

 „mermeir bevonden groot te zijn 3040, de Leidsche- 2175, de Spiering- 850 

 „en de Oude meir 520 morgen *; zamen 6565. In 1591 bedroegen de vier ge- 

 combineerde meiren reeds bijna de helft meer uitgebreidheid, te weten 12375 

 „morgen". 



De kaart naar welke in de hier aangehaalde noot verwezen wordt, komt ook 

 bij Mees voor, en is te vinden op blz. 3 van genoemde aflevering (l e Kaart). 

 Alles is hier zeer globaal, er is b.v. geene afscheiding tusschen de Heer-Hugo- 

 waard en het Schermer meer, maar toch is het merkwaardig dat deze kaart, 

 door Mees overgenomen uit de Cosmographia van Sebaldus Munsterus ofSE- 

 bastiaan Van Mujsster, het Haarlemmermeer vertoont bijna evenzoo als de 

 kaarten van. 1575 en later; de Ruige Hoek bij Aalsmeer is reeds duidelijk zicht- 

 baar, er zijn Ier plaatse van Beinsdorp en de Vennep een paar eilandjes, en 

 het Kagermeer en Zuidelijker gelegen wateren vormen als het ware met het 

 Haarlemmermeer één geheel, waarin drie eilanden. Voor een zoo globale kaart 

 is de juistheid der vormen zeer groot, en zij is een blijk dat Jacobus Van 

 Deventer, die haar vóór 1552 vervaardigd heeft, reeds toen uitstekend op de 

 hoogte van de geographie van ons land was; zijn juiste blik is zooveel te 

 merkwaardiger, daar hij hoogst waarschijnlijk slechts voorbeelden van weinig 

 beteekenis gehad heeft waarnaar hij kon werken. 



Omtrent hem vindt men eenige bijzonderheden in een opstel van Ds. P. C. 

 Molhuysen te Deventer in den Overijsselschen Almanak vuor oudheid en letteren f. 

 Uit eene daar aangehaalde correspondentie tusschen Vigliüs en Hopperus blijkt 

 dat hij in 1574 eene verzameling platte grouden der IS' oord- en Zuid-Neder- 

 landsche steden vervaardigd had, welke wegens de slechte betaling door het 

 Spaansche gouvernement moeilijk uit zijne handen te krijgen waren, en die 

 eerst na zijn dood in 1575 door den Senaat van Keulen waar hij overleden 

 was, aan Vigliüs bezorgd werden. Met het doen der opnemingen voor deze 

 kaarten was hij reeds in 1558 begonnen §. 



* Een Rijnlandsche morgen is 0.8516 H. A. 

 f Almanak voor 1839 (l e Jaargang), blz. 55. 



§ Mr. J. Nanninga Uittekdijk, Iets betreffende den kaartenmaker Mr. Jambus van Deventer, in 

 de Bijdragen tot de Geschiedenis van Overijssel, l e deel, IS 74, blz. 351. 



