ONTSTAAN IS, OP VEKSCHILLENDE TIJDEN VOOE DE DROOGMAKING. 7 



„gesien heb, daar bij vertoont wierd, dat een man met een kodde droogs voets 

 „van Rhijnsaterwoude tot aan het vaste land van Hillegom konde over komen, 

 „dat nu al van de Meer is ingenomen, dewelke nog dagelijks meer en meer 

 „toeneemt, en veel lands doet afspoelen, voornamentlijk met de Noordwestelijke 

 „Winden, daar door de landstreek van de Ouwetering af voor Reinsaterwoude, 

 „Leijmuiden en Aalsmeer, tot aan Amsterveen toe, en met de Weste en Zuid- 

 „weste winden langs de Kant van Sloten, Rijk, Nieuwerkerk, voorts langs 

 „Schalkwijk tot aan het Sparen hoe langer hoe meerder afspoelt: soo dat in- 

 dien daar niet in voorsien en werd, omtrent Aalsmeer, Ueinsaterwoude en 

 v Leymuiden een inbreuk en doorspoelinge te wagten staat, hetwelk met dat 

 „het daaromtrent meest uytgeveent land is, de Meer tot een groot en geweldig 

 „water soude kunnen maken." 



Wij zullen nagaan wat van het bovenstaande waar is en wat als onjuist 

 verworpen moet worden, en zullen daartoe beginnen met te onderzoeken hoe men 

 tot de boven aangegeven meening is gekomen, waarbij dan van zelf zal blijken 

 in hoever daarvoor een historische grondslag ontbreekt. 



Daartoe zullen wij onderzoeken welke gegevens in de archieven en biblio- 

 theken van ons vaderland gelegenheid geven om de geschiedenis der uitbreiding- 

 van het Haarlemmermeer te reconstruëeren. Het zal ons blijken dat de archieven 

 van het Rijk, van de groote steden nabij het Haarlemmermeer gelegen, en van 

 Rijnland, zoowel als de Leldsche akademische bibliotheek, tal van gegevens 

 waarvan wij gebruik kunnen maken, bevatten. 



Wij zullen daarna onderzoeken wat de ons bekende gegevens met zekerheid 

 leeren omtrent de verschillende meren die zich tot het latere Haarlemmermeer 

 vereenigd hebben, waartoe wij vooral den inhoud van eenige beëedigde ver- 

 klaringen, in het Haarlemsch archief aanwezig, zullen gebruiken. Daarbij kan 

 dan tevens hetgeen Jan Adriaansz Leeghwater bij verschillende bewoners 

 van den omtrek dienaangaande heeft nagevorscht, een plaats vinden. 



Om uit een en ander conclusiën te trekken, is het vooreerst noodig, in verband 

 met de geologische gesteldheid van den bodem de wijze waarop de uitbreiding 

 van een meer in de veenstreken en de vorming van eilanden plaats heeft, na 

 te gaan, en kan eerst daarna worden uitgemaakt welke van de kaarten die wij 

 bezitten, zonder wijziging gebruikt kunnen worden om den vroegeren toestand 

 aan te geven, en in hoever de overige daarvoor gewijzigd kunnen dienen.. Het 

 is daarbij tevens zaak, het een en ander mede te deelen over de ons bekende 

 geschiedenis der uitbreiding in de laatste eeuwen en van hetgeen daartegen is 

 ontworpen en verricht. Zoo kunnen wij komen tot eene zoo juist moge- 

 lijke voorstelling der grootte in de laatste drie eeuwen vóór de droogmaking. 



