8 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



Hebben wij zoodoende onderzocht hoe en wanneer de vereeniging der meren 

 en de verdere uitbreiding van het vereenigde Meer moet hebben plaats gehad, 

 dan is het uit hetgeen ons uit nog oudere tijden bekend is, wel is waar on- 

 mogelijk om ook den nog vroegeren omvang dier meren met juistheid te be- 

 palen ; maar toch kan uit verschillende gegevens tot eene langzame regelmatige 

 uitbreiding ook in die tijden besloten worden, en kan daarvan eene voorstelling 

 ontworpen worden, waarvan bewezen kan worden dat niets daarmede strijdig 

 is. Dit bewijs moet vooral gezocht worden in de ons bewaard gebleven oor- 

 konden, rekeningen en informatiën, waarvan er in het laatste twintigtal jaren 

 verscheidene door den druk algemeen gemaakt zijn, en waaruit men zich een 

 beeld der aardrijkskunde van Holland op verschillende tijden in de Middel- 

 eeuwen kan vormen. Wij kunnen daaruit aantoonen welke plaatsen toen in 

 den omtrek der genoemde meren lagen, en welke door die meren geheel of ge- 

 deeltelijk verzwolgen moeten zijn. 



Om. dit beeld zoo helder mogelijk te doen zijn, is het noodig, den waterstaat- 

 kundigen toestand van Rijnland in de Middeleeuwen na te gaan, daar niets ons 

 zoozeer met de aardrijkskunde, vooral der wateren, vertrouwd maakt als het 

 nagaan der wijze waarop de uitwatering plaats had. 



Wij zullen daarna overgaan tot hetgeen uit de beschikbare oorkonden enz. 

 blijkt omtrent de bewoning der omstreken van het tegenwoordige Haarlemmer- 

 meer in de Middeleeuwen. 



Hebben wij daaruit bewezen hoe de door ons ontworpen voorstelling van de 

 uitbreiding niet daarmede strijdt, en kunnen wij die voorstelling dus ook daarom 

 als de meest waarschijnlijke aanhouden, dan zullen wij verder onderzoeken, uit- 

 welken tijd de tot nog toe voor juist gehouden voorstellingen van de uitbreiding 

 dagteekenen, en aanwijzen welke waarde voor de geschiedenis der vorming van 

 het Haarlemmermeer aan hen mag worden toegekend. 



Ka alzoo de vergrooting der oppervlakte te hebben nagegaan, zullen wij nog 

 trachten over de uitbreiding in de diepte eenig licht te verspreiden, en eindigen 

 met het resultaat van het onderzoek kortelijk samen te vatten. 



