10 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



„het Sticht van Uytrecht, vertoonende alle de Steeden, Dorpen, Casteelen, wee- 

 gen, uytwateringen ende Sluysen. waarin mede te sien is hoe eertijts de Haer- 

 „ lemmermeer ende de Leytsemeer van een gescheyden waren, ende geen ge- 

 „meensehap en hebben gehat met de Spiering-meer, oock hoe men met de Wagen 

 „konde ryden van Haerlem door Vyfhuysen ende Nieuwerkerck na Amsterdam 

 „en Uytrecht, mede van Hillegom over de Yennep (alwaer men aen 't Veer 

 „met een Schouwe wierde overgeset) ende rijden konde door Aelsmeer, Ryck 

 „ende Slooten naer Amsterdam, alsmede op Uytrecht, ende was doen ter tijt 

 „het vastelandt van den Ruygenhoeck sich streckkende tot aen 't voornoemde 

 „Veer, gelyck sulx in dese kaerte is afgebeelt, welcke kaerte by Pieter Bruynsen 

 „(in sijn leeven geswooren Landtmeeter van Rijn ende Kennemerlandt woon- 

 „achtich tot Haerlem) is gekopieert in den Iare 1591, na sekere kaerte geda- 

 „teert int Iaer ons Heeren 1531, ende is nae de voorsz. Copye in Druck uyt- 

 „ gegeven door Claes Iansz. Visscher. En nu wederom op ordre van de Heeren 

 „Burgemeesteren van Leiden op nieuws gedrukt, door Pieter van der Aa, in't 

 „Jaer 1724." 



Deze kaart (waarbij het Westen naar boven gekeerd is) is te vinden in de 

 rijke verzameling kaarten van Mr. J. T. Bodel Nijenhuis, door hem nagelaten 

 aan de Bibliotheek der Leidsche Akademie. In den linker benedenhoek komt 

 er op voor: 



„Visscher Execudit A° 1644". 



De kaart van Visscher van 1644, waarmede zij geheel overeenkomt, maakt 

 deel uit van de verzameling kaarten van Rijnland, zoowel als van die der ge- 

 meente Haarlem. 



Het boven aangehaalde opschrift der kaart van Van der Aa is op die van 

 Visscher gelijkluidend, natuurlijk slechts tot en met de woorden: „Copye in 

 Druck uytgegeven door Claes Iansz. Visscher." 



Onder dit opschrift staat bij Visscher nog een opschrift in afzonderlijke 

 lijst, luidende : 



„En werd voorts hier bij vertoont, hoe dat de vaste en verdere Landen, ja 

 „geheele dorpen ende Kercken, tusschen, om ende omtrent de oude vier Meeren 

 „gelegen hebbende wech gespoeld zijn, ende hoe verre het water tot in den 

 „Iare 1642 is verspreyt, makende alsoo de Tegenwoordige Groote Meer." 



Ook de woorden „Visscher Execudit A° 1644" komen er op voor. 



Claes Jansz. Visscher heeft een zeer groot aantal kaarten van allerlei 

 deelen van ons vaderland uitgegeven, en geen wonder was het dat hij ook van 

 den voormaligen toestand van het Haarlemmermeer eene voorstelling wilde 

 geven. Hij is dezelfde als Nicolaas Johannes Visscher en als Nic. Piscator, 



