ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 17 



„persoon, die hem in dit werk ten dienste stond *, deze taak op zich nam, 

 „dadelijk de hand aan het werk sloeg, en daarmede, ondanks de bijna dage- 

 „lijksche gevechten en schermutselingen in deze kwartieren, met zulk eenen 

 „onbegrijpelijken en bijna ongeloofelij ken spoed vorderde, dat hij deze zijne zoo 

 „volledige en naauwkeurige Kaart in het tijdsbestek van naauwelijks twee jaren 

 „niet alleen had ontworpen en geteekend, maar bovendien in hout had gegra- 

 „veerd, en reeds op den een en dertigsten July des jaars 1575 in houtsnede 

 „in het licht gaf; waartoe hem bevorens door den Spaanschen Landvoogd Don 

 „Louis de Requesens, den opvolger van Alva, het Privilegie was verleend". 



Van de in 1610 gedrukte kaart, welke door Mr. G. De Vries Az. als grond- 

 slag voor zijn kaart van Hollands Noorderkivartier genomen is, bevindt zich 

 een exemplaar in de bovenvermelde verzameling van Bodel Nijenhuis, en in 

 Plaat I wordt eene kopie aangetroffen van een deel dezer kaart, voor zooveel 

 betreft de omgeving van het Haarlemmermeer. 



Ook het exemplaar der kaart, in het bezit van de Koninklijke Akademie van 

 Wetenschappen, hetwelk blijkens een daarop voorkómenden stempel vroeger aan 

 het Koninklijk Nederlandsen Instituut behoorde, en dat door Koning bij zijn 

 bovengenoemd stuk is gebruikt, is van de oplaag van 1610. Het is gekleurd. 

 Opmerkelijk is het, dat op deze kaart een kleine lap grond midden in Rijnland, 

 benoorden Aarlanderveen, eene afzonderlijke kleur heeft. Er staat bij : de Gra- 

 velyckheit van Hollant. Men vindt deze Gravelijekheid terug op de (beneden te 

 vermelden) kaart van 1647, maar veel kleiner. Uit een proces, dat de inge- 

 landen in 1583 voerden tegen hunne buren, en waaromtrent wij twee vonnissen 

 van den Hoogen Raad vinden f, blijkt dat het niet tot Rijnland behoorde, 

 hoewel het daarop uitwaterde, en tevens dat reeds toen de grens liep als later, 

 zoodat Beeldsnijder's voorstelling dat de Grafelijkheid een vierkante lap grond 

 was, waarschijnlijk onjuist is. 



* "Dit kan men, zoo ik mij niet bedriege, genoegzaam opmaken uit hetgeen door Soeteboom, in 

 //zijne Beroerten en Ooi-logen omtrent het Ije en aan de Zaan, blz. 53 en 54, is opgeteekend, aldus 

 //luidende : ////Jonker Hendrik van Broekhuysen schreef uit Wormer, kondschap te hebben, dat 

 ////twe Mannen uyt Noord-Holland bij den Buert van Hierges waren geweest, die hem vertoonde 

 ////een nieuwe aftekeninge van 't Noorderquartier, daer in dien selven oord van Sloot tot Sloot, van 

 ////Vaert tot Vaert aangevvesen wierd, en dat se elks daer voor tot een vereering hondert guldens 

 ////gekregen hadden. Buyten twijflel was de Caerte bij Mr. Joost Jansz. gemaakt."" 



Het onverstaanbare //Buert van Hierges" wordt opgehelderd, als mea weet dat Soeteboom elders 

 herhaaldelijk spreekt van „Baron van Hierges". Dit is ook hier bedoeld, en Buert is bij hem een 

 drukfout voor Baron. 



f Handvesten, privilegiën, octroyen, vrij- en gerechtigheden der stad Haerlem, uitgegeven in 1751, 

 blz. 337 en 500. 



E 3 



NATUURK. VERH. DER KONINKL. AKADEMIE DEEL XXIX. 



