30 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



Vooreerst is in het archief van de gemeente Amsterdam een gedrukte kaart 

 van 1781 aanwezig, uitgegeven bij G. H. Van Keulen. Daarop komen de 

 westelijke helft der provincie Utrecht, alsmede geheel Amstelland en een deel 

 van Rijnland voor. Er wordt op vermeld : „Deese kaart is naamokeurig ge- 

 smaakt, na de Origineele Copij van 1520; alsmeede de Beschrijving volgens de 

 „toenmaalige Spelling, door G. H. van Keulen, 1781.'' 



Aangezien op deze kaart de helft van het Haarlemmermeer voorkomt, en wel 

 juist die helft welke het meest van den „waterwolf" te lijden heeft gehad, 

 namelijk de oever van Halfweg in Oostelijke richting rondgaande tot de Oude 

 Wetering, zoude zij van de hoogste waarde zijn, als men hier werkelijk eene 

 kopie van een echt stuk van 1520 voor zich had. 



Het origineel is blijkbaar met veel zorg door den graveur van Van Keulen 

 (eene firma die vele kaarten heeft uitgegeven, vooral zeekaarten) nagevolgd, en 

 een groot aantal gegevens omtrent de uitwatering en de bedijking van het 

 Westelijk deel van Utrecht en Amstelland komen voor in de zeer uitvoerige, 

 onder aan de kaart over hare volle breedte gedrukte, beschrijving. 



Ten eerste zij opgemerkt dat het origineel niet van 1520 kan zijn, daar in 

 deze beschrijving een charter van keizer Karel V van 17 September 1525 

 wordt aangehaald, waarbij het hoogheemraadschap Amstelland ingesteld wordt, 

 de baljuw van Amstelland tot dijkgraaf wordt benoemd, en hem zes heemraden, 

 een uit elk der gerechten van Amsterdam, Weesp, Ouderkerk, Amstelveen, Die- 

 men en Waverveen, worden toegevoegd. Dit stuk is te vinden in de Hand- 

 vesten, der stad Amsterdam *. 



Hetgeen men bij inzage dezer kaart het eerst opmerkt, is de overeenkomst 

 die de oevers van het Meer aanbieden met die op de kaart van Beeldsnijder. 

 De vorm van den Ruigen Hoek bij Aalsmeer, van het Oude Meer, van den 

 oever bij Nieuwerkerk en van het Spieringmeer is dezelfde, alleen zijn er op 

 de door Van Keulen nagedrukte kaart een aantal huizen geteekend, terwijl 

 bij Beeldsnijder geen woningen, alleen de kerken voorkomen. Echter zijn 

 deze woningen slechts figuratief op de kaart gebracht, en geenszins door op- 

 meting of juiste opname verkregen; immers in de beschrijving onder aan de 

 kaart komen de volgende woorden voor: „zonder dat er ook uitgenomen is op 

 „de zekerheid ofte getal der Huizen maar wel op de geleegenheid van ieder 

 „Stad of Dorp". 



De kaart is ongeveer op de dubbele schaal van die van Beeldsnijder ge- 



* ie Stuk, bk 845. 



