32 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



„lozinge en alle andere weegen daar de Letter N niet op en staat, zijn allen 

 „gemeeten op de Maate, hier vooren gementeneerd met een slappe Coorde ofte 

 „Lijn van tien Roeden". Enz. 



Dit bevestigt hetgeen boven (Hoofdstuk III) gezegd is omtrent de wijze van 

 opname door Beeldsnijder. In de hoofdafmetingen is zijne kaart van 1575 

 tamelijk nauwkeurig, in details is zij schetsmatig. Nu staan op de kaart van 

 Van Keulen weinig wegen met een N aangeduid, de meeste wegen in Am- 

 stelland zijn dus opgemeten met een m eetkoord, terwijl verder de lengten en 

 breedten der landerijen en de grootte der wateren met vaardige hand daar 

 tusschen in geschetst moeten zijn. Dit komt ook overeen met den tijd aan 

 zijne opneming besteed. 



Een voor ons doel zeer belangrijke kaart is die van den landmeter Lau te 

 Alkmaar van 1564, aanwezig in het Rijksarchief, en vermeld onder N°. 2559 

 van den Inventaris *. Het opschrift luidt eenvoudig: 



„Lau hypoctrius Geometra Alcma: faciebat A°. 1564". 



Zij behelst niet de landen en meren gelegen tusschen Amsterdam en halfweg 

 Haarlem, zooals de Inventaris zegt, maar zij gaat tot aan Haarlem. Het ge- 

 heele Spieringmeer en de Zuidelijke oever van het Y komen er op voor, als- 

 mede de oever nabij Nieuwerkerk, Uietwijk en een deel van Rietivijkeroord. 



Op karton A van Plaat III is deze kaart verkleind voorgesteld. Terwijl bij 

 haar het Zuiden naar boven is gekeerd, is dit op dat karton met het Noorden 

 het geval, zoodat de kaart is omgedraaid. Opmerking verdient op deze kaart 

 de ver naar het Zuiden uitspringende punt van Nieuwer kerk. 



Zooals in Hoofdstuk VIII blijken zal, heette de vervaardiger eigenlijk Lourts 

 Pietersz, en heeft hij in 1558 en in 1568 landmeterswerk voor Rijnland 

 verricht. De naam, dien hij zichzelf op deze kaart geeft, is eenvoudig 'de ver- 

 korte naam dien hij in de wandeling droeg (louw is nog de verkorting van 

 Laurens). 



Een kaart van Bietwij k in het archief van Rijnland door Jacob Sluyter, 

 N°. 1 op blz. 19 van den Inventaris (daar staat verkeerdelijk dat ook Niemver- 

 kerk er op voorkomt) wordt daar gezegd te zijn van 1560 a 1570. Zij is zeer 

 globaal. 



Daar deze kaart van denzelfden tijd is als die van Lourts Pietersz en een 

 deel van het daarop geteekende terrein blijkbaar nog veel minder juist voor- 

 stelt, is zij niet op Plaat III overgenomen. 



* Inventaris der verzameling kaarten heriistende in liet Rijks- Archief, 2e gedeelte, bewerkt door 

 den commies-rluirtmneester aan liet Eijks-Archief J. H. Hingman. 



