40 DE OMVANG VAN HET HAAELEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



HOOFDSTUK VIL 



WAARSCHIJNLIJKHEID DER VERVAARDIGING VAN DE KAART VAN BRUIJNS 



VAN 1591 EN VAN N°. 210 UIT HET ARCHIEF VAN HAARLEM 



NAAR DIE VAN BEELDSNIJDER. 



Bij vergelijking der drie in de Hoofdstukken II en III vermelde kaarten, 

 die van Bruijns van 1591, die zonder naam van den teekenaar uit het Haar- 

 lem sch archief (in den Inventaris daarvan onder N°. 210 voorkomende) en die 

 van Beeldsnijder van 1575, is het voor den beschouwer aan weinig twijfel 

 onderhevig dat de beide eerste naar de laatste kaart vervaardigd zijn. 



Zeker was de maker der beide eerstgenoemde kaarten op de hoogte van de 

 geographie van het land, en heeft hij wat hij wist of meende dat veranderd 

 was, op de kaart veranderd. 



Wat de acht bewijzen van Gerlings (in Hoofdstuk III medegedeeld) voor de 

 waarschijnlijkheid der vervaardiging van de kaart N°. 210 uit het Haarlemsch 

 archief vóór 1572 betreft, zij het volgende opgemerkt, waarbij de nummers in 

 zijne aangehaalde woorden zullen worden aangehouden (zie genoemd Hoofdstuk). 



l ü . Op de kaart komen ter plaatse van het huis te Kleef twee gebouwen 

 voor, en op de kaart van Balthasar van 1615 eveneens twee gebouwen. Dit 

 is dus geen bewijs dat de kaart vóór 1572 vervaardigd is. Er bleven ruïnes 

 over, die zelfs thans nog bestaan. Op de kaart van Beeldsnijder, die toch 

 eerst in 1573, na den afloop van het beleg van Haarlem, begonnen is (zie 

 Hoofdstuk II) komt het huis te Kleef ook nog voor als kasteel, met twee 

 torens; eveneens op de kaarten van Gerardus Mercator, van een twintigtal 

 jaren later. De reden dat dit en dergelijke gebouwen, zelfs al waren zij ruïne, 

 door Beeldsnijder op zijne kaart geplaatst zijn. is denkelijk hunne algemeene 

 bekendheid. 



2°. Zelfs al ware het kasteel Schoten tijdens het beleg van Haarlem ver- 

 woest, wat volgens Gerlings niet zeker is, dan zou hierop hetzelfde van toe- 

 passing zijn als op het huis te Kleef. Het komt noch op de kaart van Beeld- 

 snijder, noch op die van Balthasar voor. 



3°. Het huis Abspoel (beter Abtspoel) komt bij Beeldsnijder voor zonder 

 naam, op de kaart uit het Haarlemsch archief met naam. Hieruit volgt dat 

 ook deze laatste vervaardigd is vóór Leidens ontzet op 3 Oct. 1574. Hierbij 

 moet tevens opmerkzaam gemaakt worden op het, niet door Gerlings ver- 



