42 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



6°. Bij het teekenen van Amsterdam zoowel op de kaart van Beeldsnijder 

 als op die uit. het Haarlemsch archief is bijna geen acht geslagen op de bocht 

 in den Jmstel, toen bezuiden en eerst sedert 1585 in de stad; de /Imstel loopt 

 van waar hij met het Diémermeer in open gemeenschap was tot het Y bij 

 beide nagenoeg recht door. Een bewijs voor de groote waarschijnlijkheid van 

 het boven ondersteld verband tusschen beide kaarten. 



7°. Beeldsnijder heeft slechts den naam Vennip, dien hij geeft aan de 

 twee Noordoostelijkste der drie, door hem naast elkander geteekende, eilandjes. 

 Hier is de Haarlemsche kaart volkomen in overeenstemming met de kaart in 

 het bezit van den heer Beels, en dit schijnt mij een zeer sterke grond om 

 aan te nemen dat ook de Haarlemsche kaart door Bruyns en niet door Beeld- 

 snijder is geteekend. Gedurende de opname in 1573 en 1574 is Beeldsnij- 

 der waarschijnlijk niet op die eilanden geweest, doch Bruyns, die zich (mis- 

 schien na de gemeenschappelijke opname) als landmeter te Haarlem heeft neer- 

 gezet * en, blijkens de in het Haarlemsch kaartenarchief aanwezige stukken 

 van zijne hand, veel terreinen opgemeten heeft, zal ook deze eilanden bezocht 

 hebben, en heeft ze naar eigene opneming op de kaart gebracht, terwijl zij 

 voor het groote werk van Beeldsnijder, dat spoed vereischte, niet van genoeg- 

 zaam belang waren om daarvoor een afzonderlijken tocht per schuit naar die 

 eilandjes te maken. De plaatsing en de afmetingen zijn op de kaart van 

 Bruyns van 1591 zoowel als op die uit het Haarlemsch archief in goede over- 

 stemming met het resultaat der opmeting van Balthasar, alleen is het klein- 

 ste der drie eilandjes betrekkelijk grooter en het middelste in grootte breeder 

 dan bij Balthasar aangegeven. Misschien heeft Bruyns de in Hoofdstuk V 

 besproken kaart van het eiland Vennep van '1588 gekend. 



Noch de kaart van Bruyns, noch die uit het Haarlemsch archief maakt 

 aanspraak op groote nauwkeurigheid, de bewerking van beide geschiedde slechts 

 om een overzicht over het geheel te geven. Zoo treft men op vele tegenwoor- 

 dige kaarten het eiland Schokland veel breeder aan dan het werkelijk is. 



Wat bij de vergelijking der drie kaarten het meest in het oog valt, is de 

 overeenstemming van den vorm der oevers van het Haarlemmermeer. Alle sterk 

 uitstekende gedeelten bij Beeldsnijder vindt men bij de beide anderen terug. 

 Daar het nu zeker is dat bijv. die aan de Westzijde van het Meer niet be- 

 stonden, althans in de verte niet zoo sterk uitstaken als dit op de kaart van 

 Beeldsnijder het geval is (zooals nader blijken zal), moeten de beide andere 

 kaarten naar laatstgenoemde kaart vervaardigd zijn. 



* De eerste van hem bekende kaart, N°. :i!8 van den Haarlemschen Inventaris, is van 1580. 



