ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 47 



Rijnlands archief voorhanden. Men vindt geen e kaarten der landen, maar 

 slechts de grootte van elk perceel opgegeven. Bijna elk ambacht wordt in 

 eenige blokken tusschen wegen of wateren verdeeld. "Wij zijn daardoor in de 

 gelegenheid om, waar gedeelten door het Haarlemmermeer zijn verzwolgen, 

 daar wij van die gedeelten de breedte uit latere kaarten kennen, de lengte 

 in 1543 of 1544, verkregen door deeling van de breedte op de oppervlakte, op 

 de kaart uit te zetten, iets hetgeen in de meeste gevallen zeer zuivere uitkom- 

 sten geeft. Bijna altijd is de Meeroever recht of flauw gebogen ; waar dit niet 

 het geval is, hebben wij in de kaarten van lateren tijd eenige aanwijzing hoe 

 de oever uitgezet moet worden. 



De grootten zijn opgegeven in morgens (steeds van 6 hont), honten en roe- 

 den *. Daar een hont 100 roeden is, zullen wij de grootten voor het gemak 

 steeds slechts in morgens en roeden opgeven. 



Wij zullen uit de morgenboeken de woorden waarmede de blokken zijn aan- 

 geduid, overnemen, voor zoover zij van belang zijn om de juiste grenzen er 

 van te weten. Dikwijls komt het voor dat eerst twee wegen waartusschen het 

 blok gelegen is, aangeduid worden, en bovendien de weg of het water waar 

 met de meting begonnen en die waar geëindigd werd, wordt opgegeven; men 

 bekomt zoo de grens van het blok aan vier zijden. Waar echter de woning 

 van een of ander persoon als beginpunt wordt aangeduid, heeft men er niets 

 aan voor de bepaling der grenzen van het blok, daar die niet terug te vinden 

 zijn; dergelijke opgaven zijn hier dan ook meestal weggelaten. 



Door de landmeters werd de geheele oppervlakte der ambachten gemeten. 

 Dee f zegt wel, sprekende van het jaar 1514: 



„De oppervlakte, waarover deze omslag geheven werd, eene oppervlakte die 

 „telken jare verminderde, door den afslag van het Haarlemmermeer, bedroeg 

 „toen slechts 46540 Morgen = 39631 Bunders. 



„Onder de omslagplichtige Ambachten wordt Rijnsburg niet vermeld. Als 

 „kloosterbezitting was het land onder Rijnsburg van alle belastingen vrijge- 

 steld. Ook de Vrouwe Ven, eene bezitting van de Abdij van Rijnsburg 

 „onder Alkemade, deelde niet in den omslag, evenmin als de talrijke landerijen 

 „van de abdij in andere ambachten gelegen." 



Dit werd evenwel na de meting van 1540 — 1544 veranderd. Er werd toen 

 bepaald dat alle landen naar de oppervlakte betalen zouden. In de oudste re- 



* Hier en verder waar vlaktematen bedoeld zijn, zijn roeden natuurlijk vierkante roeden, 

 f Een crisis in Rijnland, blz. 34. 



