54 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



1594 wordt vermeld, dat Nieuwerkerk sedert 1582 26 morgen 500 roeden ver- 

 minderd is, en wordt de omslag naar evenredigheid van dat getal verminderd; 

 deze meting was van 1593. In 1602 werden alle drie deelen op nieuw ge- 

 meten, weder door Pieter Brutns, en bleek een afslag sedert 1582 (van 

 Nieuwerkerk sedert 1593), groot: 



Van het eigenlijke Nieuwerkerk 47 morgen 58 roeden 



„ Vijf huizen en Zuid-Schalkwijk 30 „ 150 „ 



„ Rietwijk en Rietwijkeroord 73 „ 512 „ 



Thans was de vermindering voor den omslag niet zooveel, maar zij werd 



ongeveer naar evenredigheid bepaald van de werkelijke grootten in 1544 en de 



grootten waarnaar de belasting betaald werd. Zij werd bepaald : 



Voor het eigenlijke Nieuwerkerk op 40 morgen 



„ Vijf huizen en Zuid-Schalkwijk „ 26 „ 



„ Bietwijk en Rietwijkeroord «63 „ 



Te zamen 129 morgen, 

 zoodat toen de grootte waarvoor bijgedragen werd, was 1489 morgen 550 roeden. 



Eene bijzonderheid hierbij is dat van deze laatste grootten wordt gezegd : 

 „seven honden voor de marghen gerekent." Hieruit volgt niet dat in deze bij 

 morgens van 700 roeden werd gerekend, maar eenvoudig dat de belasting slechts 

 over ongeveer 6 / 7 van het aantal morgens betaald werd, en dat dus van den 

 gemeten afslag l / 7 afgetrokken moest worden, iets hetwelk ook blijkens de 

 bovenstaande getallen gedaan is. 



Hadden wij zonder nader onderzoek uit de ons bekende oorspronkelijke 

 grootte en de rekeningen de grootte van het eigenlijke Nieuwerkerk in 1602 

 berekend, dan hadden wij daarvoor gevonden : 



Gemeten grootte in 1544 630 morgen 450 roeden 



Vermindering van 1544 tot 1582 148 „ 50 „ 



Blijft 482 morgen 400 roeden 

 Vermindering van 1582 tot 1602 47 „ 58 „ 



Blijft 435 morgen 342 roeden. 

 Boven zagen wij, dat de in 1602 gemeten grootte 407 morgen 549 roeden 

 bedroeg, zoodat er werkelijk van 1544 tot 1582 175 morgen 443 roeden zijn 

 weggeslagen. Men mag dus uit eene vermindering in morgentallen voor den 

 omslag in de rekeningen alléén niet afleiden dat de afslag werkelijk zooveel 

 bedroeg, maar het is noodig dat bepaald vermeld zij hoeveel de gemeten afname 

 was, of dat de nieuwe grootte vermeld zij. 



