ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 89 



keiijk zouden er minder of althans kleinere meren in geweest zijn dan wij op 

 de kaart van Beeldsnijder van 1575 geteekend zien. Ook waar het niet 

 bewoond is, moet het aan de heerschende windrichting blootgestelde veen even- 

 zeer wegslaan als wij dit in historische tijden bij het Haarlemmermeer hebben 

 zien gebeuren en als het bij het Naardermeer geschied moet zijn. Maar de 

 vorming aan de beschutte zijde moet sterker geweest zijn dan het wegslaan, 

 anders zoude het eind niet geweest zijn dat het grootste deel van Holland veen 

 geworden was. Langs de duinen zien wij dan ook eene slechts door geringe 

 meren afgebroken veenstrook, die zelfs veel breeder geweest is dan tegenwoordig, 

 daar een groot deel er van door het verstoven duinzand is bedekt geworden. 



Zoodra de veenstreek bewoond werd, werd de veenvorming veel geringer. 

 Wel vulden zich nog kleine plassen weder langzamerhand met veen en overal 

 waar zich als bij het Naardermeer een breede strook riet bevond, kon de toe- 

 name van het veen voortdurend doorgaan ; maar de vorming aan de beschutte 

 Westzijde der meren had niet meer plaats waar zich langs den oever weilanden 

 bevonden *. Zelfs kan op zulke plaatsen van toen af aan, evenals aan de andere 

 zijde, eenige, zij het ook geringe, afname plaats gehad hebben. 



Prof. dr. J. M. Van Bemmelen vermeldt in zijne voortreffelijke verhandeling De 

 bodem van het voormalige Yf, hoe bij dezen waterplas, welks bodem oorspronkelijk 

 dezelfde samenstelling had als die van het Haarlemmermeer 1 de veenlaag, waar zij 

 zich aan de oppervlakte bevindt, eene dikte van 4 a 5 M. bezit, en in het algemeen 

 op oude zeeklei (de zoogenaamde blauwe klei) ligt, even als hij dit bij de over- 

 blijfselen der veenvorming in de Zuiderzee heeft waargenomen. Het vlak, dat 

 beide grondsoorten scheidt, ligt overal ongeveer op dezelfde diepte, gemiddeld 

 op 4.30 M. onder A.P., met afwijkingen van weinige decimeters. Bewesten 

 eene lijn, die iets westelijk van de lijn Spaamdam — Jssendelft loopt, is de 

 ondergrond geen zeeklei, maar duinzand. 



Deze grenslijn tusschen zeeklei en duinzand als ondergrond van het veen 

 kan Zuidwaarts, door en langs het Haarlemmermeer, doorgetrokken worden, 

 met behulp der Geologische kaart van Staring. 



Langs de randen van het Y vindt men op die oude zeeklei tot aan of nabij 



* In 1259 was er een strook weiland bij Elsbroek tusschen net bosch en het Leidsche Meer; 

 die strook wordt daar moeras genoemd (zie Mr. L. Ph. O. Van den Bergh, Oorkondenboek van 

 Holland en Zeeland, 2e deel, blz. 80). 



f Eerste der Bijdragen tot de kennis van den alluvialen bodem in Nederland, in de Verhandelingen 

 der Koninklijke Akademie van Wetenschappen, Af deeling Natuur hinde, 25 e deel. 



E 12 



NATÜURK. VRRH. DER KOMNKL. AKADEMIE. DEEL XXIX. 



