96 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



zooals hij het noemt, van eene oppervlakte, tot 150 M. breed, kunnen ver- 

 schillende oorzaken zijn. 



Het is vooreerst mogelijk dat de grond plaatselijk een uiterst geringen weer- 

 stand tegen den golfslag aanbood. Dit kan bij natuurlijk gevormd veen niet 

 voorgekomen zijn, daar dit, al was het er op den langen duur niet tegen be- 

 stand, toch met eiken storm slechts een smalle strook aan de woede der golven 

 prijs gaf. Reeds lang vóór Beeldsnijder's tijd werd het land in de omstreken 

 van het Haarlemmermeer uitgeveend, daarmede werd later steeds voortgegaan, 

 en naarmate de bevolking in de omstreken talrijker werd, werd het een meer 

 en meer winstgevende industrie. Nu vloeide de afslag der oevers in gewone 

 tijden of door de ringstroomen in het Meer naar de uitwateringen, óf naar de 

 doode hoeken zooals het Nieuwe Meer, van waar het als meermolm * (mengsel 

 van veen en klei, de laatste van den bodem van het Meer afkomstig) werd 

 opgebaggerd en weggevoerd ; maar een deel spoelde bij hooge waterstanden over 

 de achtergelegen landen, en vulde zoowel de slooten als de uitgegraven en uit- 

 gebaggerde putten geheel. 



Eene beschrijving hoe sterk deze vulling o. a. aan de Oostzijde van Rietwijk, 

 dat is in de nabijheid van het Nieuive Meer, kon zijn, vinden wij in een stuk 

 van 29 October 1551 in Rijnlands archief f: 



„Dirck Claesz . . . . , Willem pouwelz .... en Claes woutersz .... 

 „hebben ghetuycht gheaffirmeert geswooren hoet waerachtich es dat het lant, 

 „opt west endt van ryck zeer hoech es en voorby die ouers van die meer om- 

 „trent een knie hogher zyn dan tlant by die wech es en die sloten ant ouer- 

 „lopen toe met mollem tot die meer ende en zyn niet open te houden al maect- 

 „menze somtyts seuenmael open op eenen dach als die wint suyde suydwest 

 „ofte suydoost es al ist oock moey weer, ende opt oost endt by die braeck tot 

 „an bey die zyden ist laech ende wast daer alle jaer merckelicken an ouer- 

 „mits die mollem ende modder die onder dien hoeck van tveer voorgaet tot die 

 „meer ende dat bewast te met met liesen ende riet ende is daer gheen hoochte 

 „van over maer laech alst is daert altemet over stroomt ende over wast." 



Was nu het vóór deze slooten en putten liggende oude veen weggeslagen, 

 dan had zelfs een lichte storm vrij spel en smolt de meermolm die bijna geen 

 samenhang bezit, als het ware weg. 



Een tweede wijze waarop een stuk land van belangrijke grootte op eens 



* Zie over de vorming van meermolm Staring, De Bodem vati Nederland, Ie deel, blz. 57. 

 t Loq. 111, No. 2376, blz. 157. 



