ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOG MAK ING. 97 



kan wegdrijven, en waartoe' het door Leeghwater onder 19 vermelde geval 

 behoort, evenals dat hetwelk door Staring * aangehaald wordt (dat een stuk 

 land met 10 tot 12 stuks rundvee van den Westelijken oever van den Dollard 

 losdreef en aan de Oost-Friesche zijde weder aangroeide) is slechts mogelijk bij 

 drijftillen. Daarbij moet dan nog de omstandigheid aanwezig geweest zijn, dat 

 de grond door slooten in akkers verdeeld was, en het veen aan verschillende 

 zijden van eene verzameling akkers geheel of grootendeels was weggestoken ; 

 nu kon het geschieden dat die akkers die nu niet meer aan het naburige veen 

 verbonden waren, drijfvermogen verkregen en zelfs bij een zeer hoogen water- 

 stand wegdreven. Leeghwater spreekt dan ook van „verdolven „akkers", waar 

 dit geschied is. 



Een dergelijk wegslaan van een groot stuk land was echter eene zeldzaam- 

 heid. Dit blijkt vooreerst uit het feit dat Leeghwater het als zoodanig aan- 

 haalt, en bovendien uit de beide opgemeten kaarten van K. Vis, toestanden bij 

 Aalsmeer van 1764 en 1772 gedetailleerd aangevende (zie dienaangaande Hoofd- 

 stuk VI) waar de oever wel golft (deze golving is zelfs sterk door hem over- 

 dreven) en op enkele plaatsen voor den oever een eilandje wordt aangetroffen, 

 maar waar men nergens groote vierkante inhammen ziet, wat toch het geval 

 moest zijn als er toen kort te voren akkers op de wijze als boven beschreven 

 waren weggedreven. Evenmin ziet men dergelijke inhammen op eenige andere 

 der in de Hoofdstukken II — VI behandelde kaarten. 



Nog eene wijze waarop plotseling een stuk land kan verdwijnen, zullen wij 

 in Hoofdstuk XIV ontmoeten. Zij bestond daarin, dat de drijftil door menschen- 

 handen losgezaagd, achter een vaartuig vastgemaakt, en bij bekwamen wind 

 naar elders vervoerd werd. Ook dit zal echter wel steeds eene zeldzaamheid 

 geweest zijn. De bijna algemeen voorkomende wijze van afname der veenoevers 

 is die welke het gevolg van den voortd urenden golfslag tegen den oever is. 



Bij hoogen waterstand en zeer zware golven is er zeker meer afslag dan bij 

 gewone standen en geringen golfslag, maar deze laatste komt bijna dagelijks 

 terug en oefent daardoor op den duur nog meer invloed uit dan de heftige 

 stormen. Hier te lande zijn de Zuidwesten- en Westenwinden de heerschende, 

 terwijl de zwaarste stormen meestal uit het Noordwesten waaien. Het gevolg 

 hiervan is dat men bij vergelijking der achtereenvolgende meeroevers ziet dat 

 die oevers welke aan de Noordwestzijde van een meer gelegen zijn, 's jaars 

 ongeveer evenveel afgenomen zijn als die aan de Zuidwestzijde. 



Maar er is nog een reden, die maakt dat de oevers door zware stormen minder 



* Be Bodem van Nederland, Ie deel, blz. 41. 



E 13 



SATUURK. VERH. DER KONINKL. AKADEMIE. DEEL XXIX. 



