98 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



afnemen dan men oppervlakkig zou denken. Men vindt haar beschreven, in 

 het bijzonder van die van het Haarlemmermeer, in Bijlage H van de beneden 

 (Hoofdstuk XIV) te vermelden Memorie van den hoogleeraar Van de Wijnpersse, 

 zijnde de consideratiën van heeren Gedeputeerden der stad Haarlem over de ge- 

 projecteerde uitwatering te Katwijk, mondeling medegedeeld 19 Augustus 1740*5 



„Het hooge waater is alsints seer te dugten, en doet groote kragt, wanneer 

 „het gekeert en gestuyt moet worden, door Dyken ; ja het doet dan selfs kragt 

 „en werking, na maate dat het hoog is, en vooroamentlijk, als het dan nog 

 „door swaere winden en harde stormen word beroert, maar dat kan soo veel 

 „plaats niet hebben, als het Water maar werd bepaalt door laege Oevers (ge- 

 „lyk hier het geval is) waar over het selve, door de Winden beroert en op- 

 „geset synde kan heen stryken en doodloopen, in tegendeel is het hooge Water 

 „in sulke gevallen minder schadelyk te agten, dan wanneer het door desselfs 

 „laagte, tegen de Weeke en Zudsige Oevers moet stuyten en aanbonsen. 



„Want de natuur der afslyting van de Veenlanden aan groote Wateren ge- 

 „leegen, is soodanig, dat de moerige en Weeke Veengrond (gelyk de Landen 

 „op de sleet, van de Haarlemmer en Leydse Meeren geleegen, doorgaans van 

 „dien aard syn) van onder de Gras of Rietsode, door 't Water eerst werd uyt- 

 „gekolkt en weggehaalt, tot soo verre, dat die riet of gras-soode te veel ontgront 

 „synde, afscheurt en wegspoelt; dat nu het hooge Water die werking niet kan 

 „verergeren, maar eerder moet doen verminderen, is uyt de boovengemelde 

 „reedenen evident. 



„En dat de voorbeschreeven werking en manier van afspoeling der Veenlanden 

 „alsoo toegaat, blykt vry klaar daar uyt, om dat wanneer men eenige Oevers, 

 „aan groote binnenwateren gelegen, tegen de slag van die wateren wil conser- 

 „veeren, men de Veen wegneemt, en in de plaats van die Veengrond, aandam- 

 „mingh doet van eenige roeden breedte Veen of Kalu waarde, waar in men 

 „riedt plant, om dat het ried door de Veenaarde heen, syn wortelen kan schieten, 

 „tot heel diep toe, en deselve Grond daar mede kan doorvlegten, en sig vestigen, 

 „tegen de slag van het Water, en dus al tot een vrij goed bolwerk daar teegen 

 „verstrecken, daar in tegendeel, het riet, nog ook geen gewas, soo veel men 

 „bewust is, wortelen wil in de Veen, waeromme deselve invoegen en in gevalle 

 „als voorsz. werd weggedaan, of de Veenaarde daar voor heen gedamt, soo de 

 „bekrompenheyd van de plaats het weghaalen niet toelaat." 



Wij vinden hier op eene in het algemeen zeer goede wijze de uitbreiding van 

 het Meer beschreven, al is het overdreven, te zeggen dat er op veen niets 



* F-lra. 24 en 25. 



