102 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



Op zekeren dag komt er nu een storm die op verschillende punten gedeelten 

 van de overgebleven smalle strook wegneemt, zoodat er een of meer eilandjes 

 gevormd worden, en zoodoende wordt de scheiding tusschen de twee eilanden 

 of schiereilanden plotseling onherstelbaar. 



Bij denzelfden storm kunnen (de in Hoofdstuk XI besproken uitzonderings- 

 gevallen daargelaten) wel plaatselijk een tiental of twintigtal Meters wegslaan ; 

 maar een groot veld van b.v. eenige honderden Meters lang en eenige honderden 

 Meters breed kan niet door één storm verdwijnen. Veen heeft, ook door de 

 boomen met hunne takken die er in voorkomen, evenals klei- en zandgronden 

 samenhang, hoewel in mindere mate. Er kan daarom in het algemeen slechts 

 geleidelijke afname plaats hebben. 



Even als er in denzelfden zeedijk op een groot aantal plaatsen bij denzelfden 

 storm doorbraken kunnen plaats hebben, evenzoo is het mogelijk dat waar zich 

 een smalle landtong tusschen twee meren bevindt, deze meren zich op meer 

 dan een punt vereenigen door geulen die in den landtong uitschuren. Zulk 

 een landtong bestond b.v. tusschen den Heer-Hugowaard en het Schermermeer * • 

 één gedeelte in het midden was zoo breed dat er een geheel dorp, Oterleek 1 

 op lag. Waren genoemde meren niet in 1625 en 1635 drooggemaakt, zeker 

 zoude de landtong binnen een niet al te lang tijdsverloop aan weerszijden van 

 het dorp verdwenen, en Oterleek een eiland geworden zijn. 



Eene andere wijze waarop zich twee meren kunnen vereenigen, is de vol- 

 gende. Er heeft bij zwaren storm, waarbij de landen onder water staan, een 

 sterke stroom plaats van het eene in het andere meer, omdat, voornamelijk bij 

 het begin van den storm, hun niveau veel verschilt ; bij het eene meer heeft 

 opwaaiing, bij het andere daling van den waterspiegel plaats. Nu is op het smalste 

 punt van de landengte het grootste verhang en dus de sterkste stroom, en kan 

 het gebeuren, dat zich aldaar een geul uitschuurt. Zulk een geul kan in den 

 korten tijd dat de storm duurt, geen groot profiel vormen kan, en in elk geval 

 geen groote breedte. 



Op deze wijze moet de vereeniging van het Spieringmeer en het Oude Haar- 

 lemmermeer hebben plaats gehad. Yan daar dat volgens de in Hoofdstuk IX 

 vermelde verklaringen van 1563 de vrij smalle geul na de doorbraak nog ge- 

 dicht kon worden, iets wat bij eenigszins belangrijke breedte wel boven de 

 middelen der zoo zwaar geteisterde inwoners van Nieuwerkerk en Vijf huizen 

 zoude gegaan zijn. 



* Zie de kaart van De Veies van Hollands Noor der kwartier. 



