106 DE OMVANG VAN HET HAAKLEMMEKMEEB EN DE MEBEN WAAETJIT HET 



Dit eilandje was reeds in 1574 geheel verdwenen, daarliet anders bij Beeld- 

 snijder zou voorkomen. Ook in de morgenboeken van Rijnland heb ik het 

 niet kunnen aantreffen. De plaats waar Balthasar Florissen het teekent, 

 duidt aan dat het lag benoorden den Ruigen Hoek. Het moet niet lang na 

 het midden der 16 e eeuw van het vasteland afgescheurd zijn, en bood waar- 

 schijnlijk doordat er rijshout op groeide, terwijl de omliggende landen verveend 

 werden of weiland waren, eenigen meerderen tegenstand aan de werking der 

 golven. 



HOOFDSTUK XIII. 



OEVERS VAN HET HAARLEMMERMEER OP VERSCHILLENDE TÜJDEN. 



Evenals Beeldsnijder de eilanden in het Haarlemmermeer geheel onjuist 

 plaatst, zijn de oevers daarlangs door hem dikwijls minder goed geteekend. Op 

 de feiten dat het Spieringmeer door hem sterk in de richting van Noord naar 

 Zuid is uitgerekt, en dat Abbenes, dat uit een vrij breede strook van West 

 naar Oost, en uit een smallere, doch langere strook van Noord naar Zuid had 

 moeten bestaan, bij hem een ovaal eiland met de grootste afmeting van Oost 

 naar "West is geworden, is reeds gewezen. De stad Haarlem is door hem on- 

 geveer dubbel zoo lang en dubbel zoo breed voorgesteld als behoorde *. Nu 

 was het ook zeer moeilijk om, waar eerst de door hem opgemeten hoofdwegen 

 op de kaart geplaatst zijn, alles volkomen juist daarin te passen, zonder op 

 enkele punten eenigszins te geven en te nemen. 



Een ander gevolg van Beeldsnijder's wijze van opname is, dat dikwijls 

 kleine uitstekende gedeelten te groot zijn voorgesteld. Veel leert men hierom- 

 trent bij vergelijking van de Platen I en II, hoewel daarbij in aanmerking te 

 nemen is dat ook de kaart van Balthasar niet geheel en al juist is (zie 

 Hoofdstuk IV). Als voorbeeld kan worden gewezen op de situatie bij de uitmon- 

 ding der Haarlemmerliede in het Spieringmeer. Aan de westzijde van dat meer 

 ziet men in de polders den Poel en den V eerpolder een ouden weg met uitwate- 

 ring er naast, doorsneden door het waarschijnlijk later gegraven kanaal de 



* De Vries, De Kaart van Hollands Noorderkwartier in 1288, blz. 19, wijst er op dat ditzelfde 

 met Alkmaar het geval is. 



